روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
نادر حاجلو؛ حسن عبدالهزاده؛ علی سلمانی؛ آیسان شارعی؛ نگار فرهودی
چکیده
مقدمه: سردرد تنشی بهعنوان دومین بیماری مزمن شایع در جهان شناخته شده است. این نوع سردرد به دلیل گستردگی و تأثیر چشمگیری که بر کیفیت زندگی دارد، توجه بسیاری از پژوهشگران و متخصصان حوزه سلامت را به خود معطوف کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامهی سردردهای تنشی در جامعه ایرانی انجام شد.روش: پژوهش حاضر یک مطالعه آمیخته ...
بیشتر
مقدمه: سردرد تنشی بهعنوان دومین بیماری مزمن شایع در جهان شناخته شده است. این نوع سردرد به دلیل گستردگی و تأثیر چشمگیری که بر کیفیت زندگی دارد، توجه بسیاری از پژوهشگران و متخصصان حوزه سلامت را به خود معطوف کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامهی سردردهای تنشی در جامعه ایرانی انجام شد.روش: پژوهش حاضر یک مطالعه آمیخته کیفی-کمّی است. بخش کیفی تحقیق بهمنظور استخراج گویههای مورد استفاده در تدوین پرسشنامه به روش استقرایی انجام گرفت. در بخش کمّی، به منظور بررسی روایی و پایایی ابزار تدوین شده، از روش توصیفی در قالب مطالعات روانسنجی استفاده شد. جامعهی آماری پژوهش در بخش کمّی را تمامی افراد مبتلا به سردردهای تنشی بر اساس معیارهای تشخیص سیستم بینالمللی طبقهبندی اختلالات سردرد (ICHD-3) در سال 1404 تشکیل دادند. نمونه پژوهش حاضر از چهار شهر به تعداد 240 نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و به پرسشنامهی سردردهای تنشی (1404)، پرسشنامهی شدت علایم میگرن نجاریان (1376) و مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف (1989) پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از ضریب همسانی درونی، روایی همزمان، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی استفاده شد. دادهها به کمک نرمافزارهای SPSS.26 و LISREL.10.20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافتهها: نتایج حاصل از ضریب همسانی درونی نشان داد که این پرسشنامه و خرده مقیاسهای آن از پایایی مناسبی (α >70/0) برخوردار است. نتایج ضریب همبستگی نشان داد که ارتباط مثبت بین متغیر سردردهای تنشی با شدت علایم میگرن (001/0>P و 750/0=r) نشاندهنده روایی همگرای مناسب و ضریب همبستگی منفی بین متغیر بهزیستی روانشناختی (05/0>P و 155/0-=r) نشاندهنده روایی واگرای مناسب میباشد. شاخصهای برازش مدل تحلیل عاملی تأییدی نیز مدل نهایی این پرسشنامه را تأیید کرد (001/0>P).نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان داد که پرسشنامهی سردردهای تنشی پایایی و روایی مطلوبی در جمعیت ایرانی دارد و مقیاس خودسنجی مناسبی برای موقعیتهای بالینی و پژوهشی میباشد.
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
فرزانه رنجبر نوشری؛ سجاد بشرپور؛ نادر حاجلو؛ محمد نریمانی
دوره 6، شماره 24 ، اسفند 1396، ، صفحه 87-105
چکیده
مقدمه: اضافه وزن یکی از مشکلات سلامتی در تمام جوامع است. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر روانشناسی مثبتنگر بر خودمهارگری، سبکهای خوردن و شاخص تودهبدنی در زنان دارای اضافه وزن انجام شد. روش: این مطالعه یک طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بود. جامعه آماری مطالعه حاضر، در برگیرنده دانشجویان دختر ...
بیشتر
مقدمه: اضافه وزن یکی از مشکلات سلامتی در تمام جوامع است. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر روانشناسی مثبتنگر بر خودمهارگری، سبکهای خوردن و شاخص تودهبدنی در زنان دارای اضافه وزن انجام شد. روش: این مطالعه یک طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بود. جامعه آماری مطالعه حاضر، در برگیرنده دانشجویان دختر دانشگاه پیام نور رضوانشهر بود. آزمودنیها با استفاده از ملاکهای ورود و خروج غربال شدند. نمونه پژوهش شامل 34 فرد مبتلا به اضافه وزن بود که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جای گرفتند.همه افراد نمونه، مقیاس خودمهارگری و سبکهای خوردن را تکمیل کردند. همچنین شاخص توده بدنی با تقسیم وزن (برحسب کیلوگرم) بر مجذور قد (برحسب متر) اندازهگیری شد. مداخله مبتنی بر روانشناسی مثبتنگر طی 14 جلسه در گروه آزمایش اجرا گردید و گروه کنترل هیچ درمانی را دریافت نمود. یافته ها: نتایج حاکی از تأثیر معنادار مداخله مبتنی بر روانشناسی مثبتنگر بر خودمهارگری، سبکهای خوردن و شاخص تودهبدنی در زنان دارای اضافه وزن بود. نتیجه گیری: مداخلات مبتنی بر روانشناسی مثبتنگر در ارتقاء سلامت جسمی و روانشناختی اثرگذار هستند. بنابراین پیشنهاد می گردد که این مداخله در درمان اضافه وزن و چاقی به کار گرفته شود.
4. عوامل روانشناختی مرتبط با انواع اعتیاد
نادر حاجلو؛ عیسی جعفری
دوره 4، شماره 16 ، دی 1394، ، صفحه 19-30
چکیده
مقدمه: ازجمله عوامل مرتبط با اعتیاد، عوامل روانشناختی و اجتماعی است که در بررسیهای مربوط به اعتیاد حوزه وسیعی را به خود اختصاص داده است. هدف از پژوهش حاضر تمییز افراد معتاد از غیر معتاد بر اساس متغیرهای حمایت اجتماعی، استرس ادراکشده و هیجان خواهی در شهر اردبیل بود. روش: برای این مطالعه همبستگی، نمونهای با حجم 60 نفر (30 معتاد به ...
بیشتر
مقدمه: ازجمله عوامل مرتبط با اعتیاد، عوامل روانشناختی و اجتماعی است که در بررسیهای مربوط به اعتیاد حوزه وسیعی را به خود اختصاص داده است. هدف از پژوهش حاضر تمییز افراد معتاد از غیر معتاد بر اساس متغیرهای حمایت اجتماعی، استرس ادراکشده و هیجان خواهی در شهر اردبیل بود. روش: برای این مطالعه همبستگی، نمونهای با حجم 60 نفر (30 معتاد به مواد مخدر و 30 فرد سالم) از جامعه معتادان مراجعهکننده به مراکز ترک اعتیاد اردبیل و دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی بهصورت تصادفی انتخاب شد. برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامههای حمایت اجتماعی فلمینگ، استرس ادراکشده کوهن و هیجان خواهی زاکرمن استفاده شد. دادههای بهدستآمده با استفاده از تکنیک تحلیل ممیز مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که میزان هیجان خواهی و استرس ادراکشده منفی در افراد معتاد به مواد مخدر بیشتر از افراد غیر معتاد است اما میزان استرس ادراکشده مثبت و حمایت اجتماعی در افراد غیر معتاد بیشتر از افراد معتاد است. در این تحقیق با آگاهی از میزان هیجان خواهی، حمایت اجتماعی، استرس ادراکشده منفی و مثبت، بهخوبی امکان طبقهبندی افراد موردمطالعه در دو گروه معتاد و غیر معتاد فراهم شد. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق ارتباط متغیرهای روانشناختی و اجتماعی با اعتیاد را مورد تأکید قرارداد، بهاینترتیب در پیشگیری و درمان اعتیاد، متغیرهای روانشناختی و اجتماعی توجه جدی را میطلبند.
