روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
نادر حاجلو؛ حسن عبدالهزاده؛ علی سلمانی؛ آیسان شارعی؛ نگار فرهودی
چکیده
مقدمه: سردرد تنشی بهعنوان دومین بیماری مزمن شایع در جهان شناخته شده است. این نوع سردرد به دلیل گستردگی و تأثیر چشمگیری که بر کیفیت زندگی دارد، توجه بسیاری از پژوهشگران و متخصصان حوزه سلامت را به خود معطوف کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامهی سردردهای تنشی در جامعه ایرانی انجام شد.
روش: پژوهش حاضر یک مطالعه آمیخته ...
بیشتر
مقدمه: سردرد تنشی بهعنوان دومین بیماری مزمن شایع در جهان شناخته شده است. این نوع سردرد به دلیل گستردگی و تأثیر چشمگیری که بر کیفیت زندگی دارد، توجه بسیاری از پژوهشگران و متخصصان حوزه سلامت را به خود معطوف کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامهی سردردهای تنشی در جامعه ایرانی انجام شد.
روش: پژوهش حاضر یک مطالعه آمیخته کیفی-کمّی است. بخش کیفی تحقیق بهمنظور استخراج گویههای مورد استفاده در تدوین پرسشنامه به روش استقرایی انجام گرفت. در بخش کمّی، به منظور بررسی روایی و پایایی ابزار تدوین شده، از روش توصیفی در قالب مطالعات روانسنجی استفاده شد. جامعهی آماری پژوهش در بخش کمّی را تمامی افراد مبتلا به سردردهای تنشی بر اساس معیارهای تشخیص سیستم بینالمللی طبقهبندی اختلالات سردرد (ICHD-3) در سال 1404 تشکیل دادند. نمونه پژوهش حاضر از چهار شهر به تعداد 240 نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و به پرسشنامهی سردردهای تنشی (1404)، پرسشنامهی شدت علایم میگرن نجاریان (1376) و مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف (1989) پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از ضریب همسانی درونی، روایی همزمان، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی استفاده شد. دادهها به کمک نرمافزارهای SPSS.26 و LISREL.10.20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: نتایج حاصل از ضریب همسانی درونی نشان داد که این پرسشنامه و خرده مقیاسهای آن از پایایی مناسبی (α >70/0) برخوردار است. نتایج ضریب همبستگی نشان داد که ارتباط مثبت بین متغیر سردردهای تنشی با شدت علایم میگرن (001/0>P و 750/0=r) نشاندهنده روایی همگرای مناسب و ضریب همبستگی منفی بین متغیر بهزیستی روانشناختی (05/0>P و 155/0-=r) نشاندهنده روایی واگرای مناسب میباشد. شاخصهای برازش مدل تحلیل عاملی تأییدی نیز مدل نهایی این پرسشنامه را تأیید کرد (001/0>P).
نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان داد که پرسشنامهی سردردهای تنشی پایایی و روایی مطلوبی در جمعیت ایرانی دارد و مقیاس خودسنجی مناسبی برای موقعیتهای بالینی و پژوهشی میباشد.
روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
اسماعیل سلیمانی؛ هانیه پاکروان
چکیده
مقدمه: سرطان پستان یکی از شایعترین انواع سرطان در میان زنان در سراسر جهان است. تغییرات فیزیکی شدید ناشی از این بیماری و درمانهای آن، مانند ماستکتومی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی، میتواند موجب کاهش اعتمادبهنفس و مشکلات روانشناختی شود. پذیرش بدن در بیماران مبتلا به سرطان پستان که به معنای پذیرش، عادیسازی و غلبه بر این تغییرات ...
بیشتر
مقدمه: سرطان پستان یکی از شایعترین انواع سرطان در میان زنان در سراسر جهان است. تغییرات فیزیکی شدید ناشی از این بیماری و درمانهای آن، مانند ماستکتومی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی، میتواند موجب کاهش اعتمادبهنفس و مشکلات روانشناختی شود. پذیرش بدن در بیماران مبتلا به سرطان پستان که به معنای پذیرش، عادیسازی و غلبه بر این تغییرات فیزیکی است، نقش مهمی در کاهش پیامدهای منفی آن دارد. این پژوهش باهدف اعتبارسنجی و هنجاریابی مقیاسپذیرش بدن در زنان مبتلا به سرطان پستان (BAS-BC) انجام شد.
روش: این پژوهش از نوع توصیفی و اعتباریابی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی زنان مبتلا به سرطان پستان در ایران در سال ۱۴۰۳ بود که ۴۵۷ نفر از آنان بهصورت نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. دادهها به روش آنلاین جمعآوری شد. ابزارهای بهکارگرفتهشده شامل مقیاسپذیرش بدن در زنان مبتلا به سرطان پستان (BAS-BC؛ آن و سو، 2023)، پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (SF-36؛ ویر و شربورن، 1992) و مقیاس روابط چندبعدی خود - بدن (MBSRQ؛ کش و همکاران، 1987) بود. برای تحلیل دادهها از آزمون همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تأییدی و ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. دادهها نیز توسط نرمافزارهای SPSS-23 و AMOS-24 تحلیل گردید.
یافتهها: نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مقیاسپذیرش بدن در زنان مبتلا به سرطان پستان با ۱۷ گویه دارای ۶ عامل (مواجهه، درک، سازگاری، بازگشت به زندگی روزمره، انتقال موفقیتآمیز و جهش بهسوی آینده) است و پایایی پرسشنامه (ضریب آلفای کرونباخ) ۰٫۸۴ به دست آمد. نتایج بررسی روایی همگرا نیز نشان داد که بین مقیاسپذیرش بدن (BAS-BC) و مقیاس کیفیت زندگی (SF-36) و مقیاس روابط چندبعدی خود - بدن (MBSRQ) همبستگی معناداری وجود دارد.
نتیجهگیری: بر اساس یافتههای این پژوهش، مقیاسپذیرش بدن در زنان مبتلا به سرطان پستان (BAS-BC) از ویژگیهای روانسنجی مطلوبی برخوردار بوده و از اعتبار و پایایی مناسبی برای سنجش میزان پذیرش بدن در بیماران مبتلا به سرطان پستان برخوردار است. بنابراین، این ابزار میتواند بهعنوان یک مقیاس استاندارد در پژوهشهای علمی و کاربردهای بالینی جهت ارزیابی ابعاد روانشناختی پذیرش بدن در این بیماران مورد استفاده قرار گیرد.
روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
مریم شاه مرادی پیله رود؛ مجید ضرغام حاجبی؛ مالک میرهاشمی
چکیده
مقدمه: مفهومِ جهتگیری منفی نسبت به مسئله با مولفههایی مانندِ ارزیابی مسائل به مثابة تهدید، ادراک از عدم خودکارآمدی و ترس از اعتماد به توانشهای فردی برای حل مسئله، بدبینی نسبت به پیامدهای فرایندِ حل مسئله و عدم تحمل ناکامی، بر نگرش منفی افراد نسبت به مسائل، دلالت دارد. این پژوهش با هدف تحلیل روانسنجی نسخة فارسی پرسشنامة جهتگیری ...
بیشتر
مقدمه: مفهومِ جهتگیری منفی نسبت به مسئله با مولفههایی مانندِ ارزیابی مسائل به مثابة تهدید، ادراک از عدم خودکارآمدی و ترس از اعتماد به توانشهای فردی برای حل مسئله، بدبینی نسبت به پیامدهای فرایندِ حل مسئله و عدم تحمل ناکامی، بر نگرش منفی افراد نسبت به مسائل، دلالت دارد. این پژوهش با هدف تحلیل روانسنجی نسخة فارسی پرسشنامة جهتگیری منفی نسبت به مسئله در بیماران اسکلروز چندگانه، انجام شد.
روش: در این پژوهش هبستگی، 350 بیمار (194 مرد و 156 زن) از بین مراجعه کنندگان به مرکز تصویربرداری کوثر و انجمن اماس ایران، واقع در شهر تهران، به کمک روش نمونهگیری دردسترس انتخاب و به مقیاس عدم تحمل ابهام (فرستون و همکاران، 1994)، پرسشنامه جهتگیری منفی نسبت به مشکل (رابیچاوود و دوگاس، 2005) و پرسشنامه اجتناب شناختی (سکستون و دوگاس، 2004)، پاسخ دادند.
یافتهها: نتایج تحلیل عامل تاییدی از ساختار تکعاملی نسخة فارسی پرسشنامة جهتگیری منفی نسبت به مسئله در بیماران اسکلروز چندگانه، به طور تجربی حمایت کرد. همچنین، همبستگی مثبت و معنادار بین جهتگیری منفی نسبت به مسئله با اجتناب شناختی و عدم تحمل ابهام، از روایی ملاکی پرسشنامه، حمایت کرد. ضریب همسانی درونی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ 945/0 به دست آمد.
نتیجهگیری: در مجموع، نتایج این پژوهش ضمن دفاع از بسندگی نقشة مفهومی معطوف بر ساختاری تکوجهی برای جهتگیری منفی نسبت به مسئله، از مشخصههای فنی روایی و پایایی نسخة فارسی پرسشنامة جهتگیری منفی نسبت به مسئله در بیماران اسکلروز چندگانه، به طور تجربی، دفاع کرد.
روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
غلامرضا منشئی؛ فرزانه باقریان
چکیده
مقدمه: این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی فرم کوتاه مقیاس خودبیمارانگاری مجازی انجام شد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و روش آن توصیفی و از نوع مطالعات روانسنجی است. جامعه آماری پژوهش حاضر دانشجویان دانشگاههای دولتی و آزاد شهر اصفهان در سال 1398 بودند. برای انجام پژوهش حاضر، تعداد 567 نفر (344 نفر زن و223 نفر مرد) از دانشجویان ...
بیشتر
مقدمه: این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی فرم کوتاه مقیاس خودبیمارانگاری مجازی انجام شد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و روش آن توصیفی و از نوع مطالعات روانسنجی است. جامعه آماری پژوهش حاضر دانشجویان دانشگاههای دولتی و آزاد شهر اصفهان در سال 1398 بودند. برای انجام پژوهش حاضر، تعداد 567 نفر (344 نفر زن و223 نفر مرد) از دانشجویان دانشگاههای شهر اصفهان به روش تصادفی طبقهای نسبتی انتخاب شدند و به پرسشنامههای خودبیمارانگاری مجازی (مک ال روی و شولین، 2014) و پرسشنامه اضطراب سلامت (سالکوسکیس و وارویک،2002) پاسخ دادند. دادههای پژوهش با استفاده از نرمافزارهای SPSS 23 و AMOS 22 تحلیل شدند.یافتهها: یافتهها نشان داد که در مدل اندازهگیری پرسشنامه خودبیمارانگاری مجازی کلیه بارهای عاملی از جمله اجبار (714/0)، پریشانی (878/0)، افراط (805/0) و اطمینان (921/0) معنادار شدهاند (001/0>P). همچنین شاخص روایی محتوایی در مورد همه گویههای پرسشنامه خودبیمارانگاری مجازی بالاتر از 9/0 و ضریب همبستگی درون طبقهای پرسشنامه حاصل از دو بار اجرای آن برابر با 971/0 بود که در فاصله اطمینان قرار دارد و از مقدار قابل قبول بالاتر است. همچنین یافتهها نشان داد که بین خودبیمارانگاری مجازی و اضطراب سلامت رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (001/0>P) و ضریب همبستگی دو پرسشنامه برابر با 782/0 بود.نتیجهگیری: در مجموع با توجه به نتایج روایی و پایایی میتوان از پرسشنامه خودبیمارانگاری مجازی در پژوهشهای روانشناختی استفاده کرد
روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
آزاده چوبفروش زاده؛ علی اکبر شریفی؛ کبری صیادی فر
دوره 7، شماره 25 ، خرداد 1397، ، صفحه 121-132
چکیده
مقدمه: نگرانیهای منطبق با سلامت با اطمینان بخشیهای معمول از طرف دیگران و حتی پزشک از بین نمیرود، بلکه در طی زمان از یک بیماری به بیماری دیگر منتقل میشود. پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه اضطراب سلامت در مراقبان بیماران سرطانی انجام شد. روش: در یک مطالعه توصیفی، ۲۵۵ نفر (۱۵۳ زن و ۱۰۲ مرد) از مراقبان بیماران ...
بیشتر
مقدمه: نگرانیهای منطبق با سلامت با اطمینان بخشیهای معمول از طرف دیگران و حتی پزشک از بین نمیرود، بلکه در طی زمان از یک بیماری به بیماری دیگر منتقل میشود. پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه اضطراب سلامت در مراقبان بیماران سرطانی انجام شد. روش: در یک مطالعه توصیفی، ۲۵۵ نفر (۱۵۳ زن و ۱۰۲ مرد) از مراقبان بیماران سرطانی به صورت در دسترس به عنوان نمونهی این پژوهش انتخاب شدند. یافته ها: پایایی پرسشنامه با روش همسانی درونی، دونیمه سازی و بازآزمایی به ترتیب، 95/0، 86/0 و 63/0 محاسبه گردید. همچنین روایی همگرا پرسشنامه با افسردگی بک 74/0 به دست آمد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مدل دو عاملی از برازش متوسط و مدل سه عاملی پیشنهادی توسط مؤلفان آزمون، از برازش خوبی برخوردار است، نتیجه گیری: نتایج نشان داد که پرسشنامه اضطراب سلامت از ویژگیهای روانسنجی مناسبی در مراقبان بیماران سرطانی برخوردار است.
روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
جهانگیر کرمی؛ محمد جواد بگیان؛ خدامراد مومنی؛ عادله الهی
دوره 7، شماره 25 ، خرداد 1397، ، صفحه 146-172
چکیده
مقدمه: درد روانشناختی یک تجربه ذهنی است که ارزیابی منفی از خود را در بر دارد و از اینرو، برای سنجش آن باید از ابزارهای خودگزارشی استفاده کرد. هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین ساختار عاملی و ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه درد ذهنی بود. روش: پژوهش در قالب یک طرح پژوهش همبستگی انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه ...
بیشتر
مقدمه: درد روانشناختی یک تجربه ذهنی است که ارزیابی منفی از خود را در بر دارد و از اینرو، برای سنجش آن باید از ابزارهای خودگزارشی استفاده کرد. هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین ساختار عاملی و ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه درد ذهنی بود. روش: پژوهش در قالب یک طرح پژوهش همبستگی انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه رازی کرمانشاه تشکیل میدادند. نمونه پژوهش شامل 300 نفر از دانشجویان دانشگاه رازی کرمانشاه بود که به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چند مرحلهای انتخاب شدند. برای تحلیل دادهها از روش تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، با استفاده از نرمافزار SPSS-22 و AMOS-21 استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد که بین مؤلفههای درد ذهنی و اضطراب و افسردگی و راهبردهای منفی نظمجویی شناختی هیجانی رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد (001/0≥P). همچنین بین مؤلفههای درد ذهنی و شفقت به خود رابطه منفی و معنیداری وجود دارد (001/0≥P). نتایج حاصل از تحلیل عامل اکتشافی 6 عامل را شناسایی کرد که در مجموع این شش عامل 40/66 درصد از واریانس درد ذهنی را تبیین میکنند. نتایج تحلیل عامل تأییدی 44 گویه را در شش عامل تأیید کردند. آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه درد ذهنی 966/0 و برای عامل پوچی و بیارزشی 952/0، عامل سردرگمی و آشفتگی هیجانی 893/0، عامل فقدان کنترل 877/0، عامل تغییرناپذیری 872/0، عامل فاصلهگیری اجتماعی/ از خود بیگانگی 869/0 و عامل ترس از تنهایی 617/0 بدست آمد. نتیجهگیری: نسخه فارسی پرسشنامه درد ذهنی در دانشجویان، از خصوصیات روانسنجی قابل قبولی برخوردار است و میتوان از آن به عنوان ابزاری معتبر در پژوهشهای روانشناختی استفاده کرد.
روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
معصومه عبدالخالقی؛ امید شکری؛ مریم صفایی؛ راحمه صالحی
دوره 4، شماره 13 ، فروردین 1394، ، صفحه 113-126
چکیده
مقدمه: مطالعه حاضر باهدف تحلیل روانسنجِی نسخه کوتاه مقیاس مقابل مذهبی (BRCS، پارگامنت، کوینگ و پرز، 2000) در گروهی از بیماران مبتلابه سرطان انجام شد. روش: 155 بیمار سرطانی (119 زن و 36 مرد) به نسخه کوتاه مقیاس مقابله مذهبی پاسخ دادند. بهمنظور تعیین روایی عاملی BRCS از روشهای آماری تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و بهمنظور بررسی همسانی ...
بیشتر
مقدمه: مطالعه حاضر باهدف تحلیل روانسنجِی نسخه کوتاه مقیاس مقابل مذهبی (BRCS، پارگامنت، کوینگ و پرز، 2000) در گروهی از بیماران مبتلابه سرطان انجام شد. روش: 155 بیمار سرطانی (119 زن و 36 مرد) به نسخه کوتاه مقیاس مقابله مذهبی پاسخ دادند. بهمنظور تعیین روایی عاملی BRCS از روشهای آماری تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و بهمنظور بررسی همسانی درونی BRCS از ضرایب آلفای کرونباخ استفاده شد. یافتهها: نتایج تحلیل مؤلفههای اصلی با استفاده از چرخش وریمکس نشان داد که BRCS از دو بْعد راهبردهای مقابل مذهبی مثبت و منفی تشکیلشده است. شاخصهای برازش تحلیل عاملی تأییدی بر پایه نرمافزار AMOS، وجود عوامل دوگانه را تائید کرد. مقادیر ضرایب همسانی درونی برای راهبردهای مقابله مذهبی مثبت و منفی به ترتیب برابر با 85/0 و 80/0 به دست آمد. نتیجهگیری: درمجموع، نتایج نشان داد که در گروه نمونه بیماران سرطانی فارسیزبان، نسخه کوتاه مقیاس مقابله مذهبی، راهبردهای مقابل مذهبی مثبت و منفی را از طریق یک روش کارآمد و ازلحاظ روانسنجی و نظری دقیق و معنادار میسنجد.
