اثر بخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر تاب‌آوری، تنظیم هیجان و امید به زندگی در زنان مبتلا به دیابت نوع 2

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور

2 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد

چکیده

مقدمه این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر    تاب‌آوری، تنظیم هیجان و امید به زندگی در زنان مبتلا به دیابت شهرستان خوانسار  انجام شد.روش: طرح این پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون و پس آزمون بود.ازپرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) ، پرسشنامه تنظیم شناختی گارنفسکی، کرایج (2006) و پرسشنامه امیدواری میلر وپاور(1988) جهت گردآوری داده ها استفاده شد. با روش نمونه گیری  هدفمند 30 نفر از زنان مبتلا به دیابت خوانسار انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش در طی  9 جلسه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی را آموزش دید.یافته ها : نتایج پژوهش نشان داد که آموزش ذهن آگاهی بر بهبود امید به زندگی در زنان مبتلا به دیابت موثر نیست(05/0P>) ولی بر بهبود تاب‌آوری و تنظیم هیجان در زنان مبتلا به دیابت تاثیر معنا دار دارد(05/0P<). نتیجه گیری: آموزش  ذهن آگاهی می‌تواند نقش مهمی را به عنوان درمان‌های کمکی و توان‌بخشی در کنار درمان‌های پزشکی در دیابت ایفا کند

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Mindfulness-based Cognitive Therapy on Resilince, Emotion Regulation and Life Expectancy among Women with Diabetes2

نویسندگان [English]

  • sayyed Reza mirmahdi 1
  • marzeieh razaali 2
1 Assistant Professor of Psychology, Payame Noor University
2 M.A. in clinical Psychology, Azad University
چکیده [English]

Objective: The purpose of this study was to evaluate the effectiveness mindfulness-based cognitive therapy on resilince, emotion regulation and life expectancy among women with diabetes. Method: The method of research was semi-experimental with  pretest and posttest control group. Data were collected from the Responding Questionnaire by Connor and Davidson (2003), Garnowski Critical Settlement Questionnaire (2006), and Miller & Wacky Hope Questionnaire (1988). The sample were  30 patient  women who were selected by available sampling   and were randomly placed in tow groups of  experimental group and control group. The experimental group received 9 sessions Mindfulness-based Cognitive Therapy. Result: The results of this study showed that mindfulness education is not effective in improving the life expectancy of women with diabetes (p>0/05) However, had significant effect on resilince and emotion regulation of women with diabetes (p<0/05). Conclusion: mindfulness can play an important role as adjunctive and Rehabilitation therapies with medical treatment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindfulness
  • Resilince
  • emotion regulation
  • life expectancy
  • Women whit Diabetes 2

آقاباقری، حامد؛محمدخانی، پروانه؛عمرانی، سمیرا؛ فرهمند، وحید.(1391). اثربخشیگروهدرمانیشناختیمبتنیبر حضورذهنبرافزایشبهزیستیذهنیوامیدبیماران مبتلابهاماس. مجله روان شناسی بالینی،4( 1): 23-31.

بیرامی، منصور و عبدی، رضا. (1388).  بررسیتاثیرآموزشفنون مبتنیبرذهنآگاهیدرکاهشاضطرابامتحاندانش آموزان . مجله علوم تربیتی،2(6): 34-54.

حسینی، آرزو؛ خرمایی، فرهاد؛عصارزادگان، فرهاد؛ حسامی، امید ؛ تقوی، محمدرضا ؛ محمدی، نوراله . (1393) . مقایسه‌ی راهبرد‌های تنظیم شناختی هیجان در افراد مبتلا به سر درد میگرنی، سردرد تنشی و افراد بهنجار. فصلنامه علمی پژوهشی روانشناسی سلامت، 3(11):101-89.

حسینیخواه، مریم؛ منشئی، غلامرضا؛ ابراهیمی، امراله. (1393). پیشبینیرفتارخودمراقبتیبرمبنایویژگی‌های روانشناختیمثبتدرافرادمبتلابه دیابتنوعدو. مجله تحقیقات علوم رفتاری. 12 (2) : 225-217 .

حناسابزاده، مریم؛ یزداندوست، رخساره؛ اصغرنژاد، فرید؛ غراییبنفشه، علی اصغر. (1390). شناختدرمانیمبتنی برذهنآگاهیدرموردبیمارانافسردهخودکشیگرا. یکمطالعهکیفی. مجله علوم رفتاری،5(1):  33-38.

خدابخشیکولایی، آناهیتا؛فلسفینژاد، محمدرضا؛نویدیان، علی. (1395). اثربخشیآموزشتاب آوریدربرابراسترسبربهزیستیروانیبیمارانمبتلابه دیابتنوعدو. فصلنامه علمی- پژوهشی پرستاری دیابت،4 (3) : 40-30 .

زارعبهرامآبادی، مهدی؛وفاییبانه، فاروق؛قادری، ابراهیم؛تقوایی، داوود. (1391). اثربخشیرفتاردرمانیشناختی برکیفیتزندگیبیمارانمبتلابهدیابتنوع2. مجله دیابت و لیپید ایران،12(3):54-69.

سامانی؛سیامک، صادقی؛لادن.(1389). کفایت شاخص های روانسنجی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان. فصلنامه روش ها ومدل های روانشناسی،1(1):62-51.

شیرکوند، ناصر؛غلامیحیدری، سالمه؛عربسالاری، زهرا؛ عاشوری، جمال. (1394). تأثیرآموزشمهارتهایزندگیبرشادکامیوامیدبیمارانمبتلابهدیابتنوعدو. فصلنامه پرستاری دیابت دانشکده پرستاری و مامایی زابل.3(3):70-58.

صمدی فرد، حمیدرضا. (1394). ارتباطبهزیستیمعنویوباورهایدینیباامیدبهزندگیبیماراندیابتی. دانشگاهعلومپزشکیبابل، نشریه اسلام و سلامت.2(2):51-44.

علیپور، احمد؛علیاکبریدهکردی، مهناز؛امینی، فاطمه؛هاشمیجشنی، عبدالله. (1395) رابطهبینحمایتاجتماعیادارکشدهوپیرویاز درماندربیمارانبادیابتنوع۲: نقشواسطه ایتاب‌آوریوامید . فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش در سلامت روانشناختی،10(2):67-53.

قیاسوند، مژده؛ قربانی، مریم. (1394). اثر بخشی آموزش تنظیم هیجان در بهبود راهبردهای تنظیم هیجان و کنترل قند خون مبتلایان به دیابت نوع 2. مجله غدد درون ریز و متابولیسم ایران دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی-درمانی شهید بهشتی،17(4):307-299.

کاکاوند؛ علیرضا، شیرمحمدی؛ فرهاد.(1396).تاثیر ذهن آگاهی بر نگرش های ناکارآمد و نشانه های افسردگی در زنان سالمند مبتلا به اختلال افسردگی. فصلنامه روانشناسی پیری،3(4):15-1.

گراوندی، سمیه؛گرام، کاظم؛مظلومی، اکرم؛مظلومی، الهام. (1393). اثربخشی گروه درمانی شناختی بر امید به زندگی و افسردگی زنان مبتلا به سرطان سینه. فصلنامه علمی پژوهشی روانشناسی سلامت،3(12):23-7

موسویان، نرگس؛مرادی، علیرضا؛میرزایی، جعفر؛ شیدفر، فرزاد؛محمودیکهریز، بهرام؛طاهری، فاطمه. (1389). اثربخشیشناختدرمانیمبتنیبرذهنآگاهیبر کاهشچاقی. مجله اندیشه و رفتار،16(4): 49-58.

نجاتیصفا، علیاکبر؛لاریجانی، باقر؛شریعتی، بهنام. (1386). افسردگی، کیفیتزندگیوکنترلقندخوندربیماران مبتلا به دیابت. مجله دیابت و لیپید ایران،7(2): 224-195.

ولیدی پاک، آذر؛خالدی، شادیه؛معینی منش، کیومرث. (1393). بررسی اثربخشی ذهن آگاهی بر افزایش خوش بینی در زنان باردار دیابتی. فصلنامه علمی پژوهشی روانشناسی سلامت،4(14):78-62. 

Baer RA.(2003). Mindfulness training as a clinical intervention:A conceptual and empirical review.Clinical Psychology: Science and Practice. (10): 125-143.

Berking M, Wupperman P, Reichardt A, Pejic T, Dippel A, Znoj H.(2008). Emotion-regulation skills as a treatment target in psychotherapy. Behavior Research and Therapy.(46): 1230-1237.

Bradley C.(1994). The well – being questionnaire. In Bradleyc , Ed . Handbook of psychology and diabetes guide to psychological measurement in diabetes researcher and practice uk: Harwood.

Conner KM, Davidson JR. Development of a new resilience scale: The Conner-Davidson Resiliencescale (CD-RISC). Depress Anxiety. 2003; 18(2):76-82.

Crane R.(2009). Mindfulness - Based Cognitive Therapy :Distinctive Features. Routledge Taylor & Francis Group: New York, NY.

Darvishi H. (2009). Study the function of mental imagination and relaxation on reduction of stress, depression and increasing life expectancy in female patients with breast cancer, Ahwaz golestan Hospital, M.A thesis, IAU, Ahwaz Branch.

Donald M, Dower J, Coll JR, Baker P, Mukandi B, Doi SA.(2013). Mental health issues decrease diabetes-specific quality of life independent of glycaemic control and complications: findings from Australia's living with diabetes cohort study. Health and Quality of Life Outcomes.5 (11):170.

Ebright PR, Lyon B.(2006). Understanding hope and factors that enhance hope in women with breastcancer. J Onco Nurs For. 29 (3) : 561-568.

Feldman-Barrett L, Gross J, Christensen TC, Benvenuto M.(2001). Knowing what you're feeling and knowing what to do about it: mapping the relation between emotion differentiation and emotion regulation. Cognition and Emotion, 15(5): 713-24.

Garnefski, N., & Kraaij, V. (2006). Cognitive Emotion Regulation Questionnaire Development of a short 18-item version (CERQ-short). Personality and Individual Differences, 41, 1045-1053.

Ghashghaie S, Naziry G, Farnam R.(2014). The effectiveness of mindfulness –based cognitivetherapy on quality of life outpatients with diabetes. Iranian Journal of Diabetes and Metabolism, 13 (4): 319-30.

Gross JJ, John OP.(2004). Individual differences in two emotion regulation processes: Implications for affect, relationships and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85(2): 348- 62.

Ludwig  DS , Jon Kabat-zinn J . (2008). Mindfulness in medicane. JAMA ,300(11):1352-1350.

Hartmann M, Kopf S.(2012). Sustained Effects of a Mindfulness-Based Stress-Reduction Intervention in Type 2 Diabetic Patients. Diabetes Care, 35(4):945–947.

Hamid N.(2011). Effects of Stress Management Training on Glycemic Control in Women with TypeDiabetes. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism ,3 (4): 346-53.

Hermanns N, Kulzer B, Krichbaum M, Kubiak T, Haak T.(2006). How to screen for depression and emotional problems in patients with diabetes: comparison of screening characteristics of depression questionnaires, measurement of diabetes - specific emotional problems and standard clinical assessment. Diabetologia,  49: 469-77.

Miller,J.F,Powers,M.Y.(1988).Developmental of an instrument of measure hope.Norse Res,37(1):10-6.

Minet L, Møhler S, Vach W, Wagner L, Henriksen J.(2010). Mediating the effect of self-care management intervention in type 2 diabetes: A meta-analysis of 47 randomized controlled trials. Patient Educ Couns,80 (1) : 29-41.

Pinquart M.(2009). Moderating effects of dispositional resilience on associations between hassles and psychological distress. J Appl Dev Psychol, 30 (1): 53-60.

Samadifard H. R.(2016). Forecasting life expectancy in couples based on the self compassion variables and perceived social support. International Academic Journal of Humanities, 3 (6): 40-50.

Segal ZV, Williams JMG(2002). Mindfulness-Based Cognitive Therapy for Depression:A New Approach to Preventing Relapse New York. Guilford Press.

Skandarian R, Rashidipour A, Ghorbani R, Malek M.(2009). Epidemiology of diabetes and impaired fasting glucose in adults of Semnan province. Iranian Journal of Diabetes and Lipid, 8 (4): 375-82.

Smart Richman L, Kubzansky L, Maselko J.(2005). Positive Emotion and Health: Going Beyond the Negative. Health Psychol, 24: 422-9.

Snyder CR, Ritschel LA, Ravid LK, Berg CJ.(2006). Balancing psychological assessments: includingstrengths and hope in client reports. J Clin Psycho, 62 (1) : 33-46.

Son J, Nykllcek I, Pop V, Pouwer.(2012). The effects of a mindfulness-based intervention on emotional distress ,quality-of-life,and HbA1c in outpatients with diabetes (DiaMind) A randomized controlled trial. Diabetes Care,  36 (4):823-30.

Taylor S . (2016) . Healthpsychology : Humanities and social sciences;8 edition,Mc Craw Hill.

Whitebird RR, Kreitzer MJ, O'Connor PJ.(2009). Mindfulness-Based Stress Reduction and Diabetes. Diabetes Spectr, 22 (4) : 226–230.

 Williams M. & Penman D. (2012). Mindfulness: A practical guide to finding peace in a frantic world.Piatkus. co. uk.

Yi-Wen T, NaiHsuan K, Tao-Hsin T.(2011). Impact of subjective sleep quality on glycemic control in type 2 diabetes mellitus. Fami Practi Inter J, 1: 1-6.