اثربخشی آموزش عناصر سرمایه‌های روانشناختی بر انعطاف‌پذیری روانشناختی و پریشانی روانشناختی زنان مبتلا به سرطان پستان

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استاد روان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، دانشگاه پیام نور، واحد تهران، تهران، ایران

10.30473/hpj.2021.50016.4645

چکیده

مقدمه: سرمایه‌های روانشناختی می‌تواند منجر به تقویت احساس خودکارآمدی، امید به زندگی، تاب‌آوری و خوش‌بینی در افراد شود. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش عناصر سرمایه‌های روانشناختی بر انعطاف‌پذیری روانشناختی و پریشانی روانشناختی زنان مبتلا به سرطان پستان انجام گرفت. روش: پژوهش حاضر نیمه­آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه‌کننده به بیمارستان شهدای تجریش شهر تهران در سه‌ماهه بهار 1398 بود. در این پژوهش تعداد 30 زن مبتلا به سرطان پستان با رضایت آگاهانه و داوطلبانه انتخاب و با گمارش تصادفی در دو گروه­ آزمایش و گواه گمارده شدند (15 نفر در هر گروه). زنان حاضر در گروه آزمایش آموزش عناصر سرمایه‌های روانشناختی (آخوندی، 1396) را طی 10 هفته در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت نمودند. پرسشنامه‌های مورداستفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه انعطاف‌پذیری روانشناختی (دنیس و وندروال، 2010) و پرسشنامه پریشانی روانشناختی (کسلر و همکاران، 2003) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل کوواریانس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش عناصر سرمایه‌های روانشناختی بر انعطاف‌پذیری روانشناختی و پریشانی روانشناختی زنان مبتلا به سرطان پستان تأثیر معنادار داشته است (p<0/01). بدین‌صورت که این آموزش توانسته منجر به بهبود انعطاف‌پذیری روانشناختی و کاهش پریشانی روانشناختی زنان مبتلا به سرطان پستان شود. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش، آموزش عناصر سرمایه‌های روانشناختی با به‌کارگیری مفاهیمی هم‌چون تاب‌آوری، امیدواری، خودکارآمدی و خوش‌بینی، می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد جهت بهبود انعطاف‌پذیری روانشناختی و کاهش پریشانی روانشناختی زنان مبتلا به سرطان پستان مورداستفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Psychological Capital Elements Training on Psychological Flexibility and Psychological Distress on the Women with Breast Cancer

نویسندگان [English]

  • MAHNAZ ALI AKBARI DEHKORDI 1
  • mozhgan bitaneh 2
1 Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 PhD Student in General Psychology, Payame Noor University, Tehran Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Objective: Psychological capital can strengthen people's sense of self-efficacy, hope of life, resilience, and optimism. therefore the present study was conducted aiming to investigate effectiveness of psychological capital elements training on psychological flexibility and psychological distress on the women with breast cancer. Method: It was a quasi-experimental study with pretest, posttest with control group. The statistical population of the current study was the women with breast cancer referring to Shohadaye Tajrish hospital in the city of Tehran in three months of the spring of 2018-19. 30 women with breast cancer were selected through with conscious and voluntary consentand they were randomly accommodated into experimental and control groups (each group of 15). The women present in the experimental group received psychological capital elements training (Akhondi, 2017) ten ninety-minute sessions of training psychological capitals during ten weeks. The applied questionnaires in this study included the questionnaire of psychological flexibility (Denis and Vanderwal, 2010) and the questionnaire of psychological fusion (Kesler et.al, 2003). The data from the study were analyzed through MANCOVA method. Findings: The results showed that psychological capital elements training has had significant effect on psychological flexibility and psychological distress in the women with breast cancer (p<0.001) in a way that this therapy was able to lead to the improvement of psychological flexibility and decrease of psychological distress in the women with breast cancer. Conclusion: Considering the study results, psychological capital elements training can be used as an efficient method to improve psychological flexibility and the decrease of psychological distress on the women with breast cancer through applying the concepts such as resilience, hopefulness, self-efficacy and optimism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Psychological Capital Elements Training
  • Psychological flexibility
  • Psychological distress
  • breast cancer
آخوندی، ن. (1396). اثربخشی مدل مداخله سرمایه روانشناختی بر اهمال‌کاری تحصیلی و اهمال‌کاری سازمانی، دوفصلنامه شناخت اجتماعی، 6(1)، 40-27.
اسفندیاری دولابی، ز.، جولایی، آ.، و اصلی‌آزاد، م. (1394). مقایسه رضایت زناشویی و سلامت عمومی بین مبتلایان سرطانی با تخلیه پستان، حفظ پستان و افراد عادی شهر تهران، پژوهش توانبخشی در پرستاری، 1(4)، 48-39.
ایرجی راد، ا.، و ملک‌زاده نصرآبادی، ا. (۱۳۹۶). بررسی تأثیر سرمایه روانشناختی با میانجی‌گری انگیزه پیشرفت بر خلاقیت دانشجویان، فصلنامه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 6 (4)، 70-51.
حسنی، ج. و شاهمرادی‌فر، ط. (1394). اثربخشی آموزش راهبردهای نظم جویی فرایندی هیجان در پریشانی روانشناختی، شخصیت و تفاوت‌های فردی، 4(10)، 80-65.
زمانی‌زاد، ن.، باباپور، ج. و صبوری، ح. (1397). روابط ساختاری بین ابعاد راهبردهای حل تعارض و سلامت اجتماعی دانشجویان با میانجی‌گری سرمایه روانشناختی، مطالعات روانشناسی تربیتی، 15(30)، 10-1.
سلیمانی، ن.، و میرزائی، خ. (1397). الگوی نقش مؤلفه‌های سرمایه روانشناختی در رضایت از زندگی و انگیزه پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه‌های پیام نور غرب استان اصفهان، فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 12(1)، 144-125.
صدوقی، م.، مهرزاد، و.، و محمدصالحی، ز. (1396). رابطه خوش‌بینی و امید با افسردگی و اضطراب بیماران زن مبتلا به سرطان پستان، پژوهش پرستاری، 12(2)، 21-16.
فاضلی، م.، احتشام‌زاده، پ.، و هاشمی شیخ‌شبانی، س.ا. (1393). اثربخشی درمان شناختی- رفتاری بر انعطاف‌پذیری شناختی افراد افسرده، مجله اندیشه و رفتار، 9(34)، 36-27.
یعقوبی، ح. (1394). ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه 10 سوالی پرسشنامه پریشانی روانشناختی کسلر (10-K). فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 6(4)، 45 – 57.
Aliyev, R., Karakus, M. (2015). The Effects of Positive Psychological Capital and Negative Feelings on Students’ Violence Tendency. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 190, 69-76.
Anderson, L.S., Grimsrud, A., Myer, L., Williams, D. R., Stien, D.J., & Seedat, S. (2011). The psychometric properties of the K10 and K6 scales in screening for mood and anxiety disorders in the South African Stress and Health study. International Journal Methods Psychiatry Research,20 (4), 215-223.
Avey, J.B., Luthans, F., Smith, R.M., & Palmer, N.F. (2010). Impact of positive psychological capital on employee well-being over time. Journal of Occupational Health Psychology 15(1), 17–28.
Deledda, G., Giansante, M., Poli, S., Geccherle, E., Fantoni, G., Scandola, .M, Magarotto, R., Gori, S. (2018). The role of psychological flexibility in cancer pain. Journal of Psychosomatic Research, 109, 98-104.
Denckla. C.A., Consedine, N.S., Chung, W.J., Stein, M., Roche, M., Blais, M. (2018). A double-edged sword? Sub-types of psychological flexibility are associated with distinct psychiatric disorders. …Journal of Research in Personality, 77, 119-125.
Dennis, J.P., & Vander Wal, J.S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity, Cognitive Therapy Research, 34, 241-253.
Dheer, R.J.S., Lenartowicz, T. (2019). Cognitive flexibility: Impact on entrepreneurial intentions. Journal of Vocational Behavior, 115, 103-109.
González-Fernández, S., Fernández-Rodríguez, C., Mota-Alonso, M.J., García-Teijido, P., Pedrosa, I., Pérez-Álvarez, M. (2017). Emotional state and psychological flexibility in breast cancer survivors. European Journal of Oncology Nursing, 30, 75-83.
Green, K., Karraki, H. (2010). Life span developmental psychology: Prospective on stress and coping (pp. 151-174). Hillsdale, N. J: Lawrence Erlbaum Associates.
Guo, L., Decoster, S., Babalola, M.T., De Schutter, L., Garba, O.A., Riisla, K. (2018). Authoritarian leadership and employee creativity: The moderating role of psychological capital and the mediating role of fear and defensive silence. Journal of Business Research, 92, 219-230.
Hayes, S.C. (2016). Acceptance and Commitment Therapy, Relational Frame Theory, and the Third Wave of Behavioral and Cognitive Therapies - Republished Article. Behavior Therapy, 47(6), 869-85.
Kang, H.J., Busser, J.A. (2018). Impact of service climate and psychological capital on employee engagement: The role of organizational hierarchy. International Journal of Hospitality Management, 75, 1-9.
Kangasniemi, A., Lappalainen, R., Kankaanpää, A., Tammelin, T. (2014). Mindfulness skills, psychological …flexibility, and psychological symptoms among physically less active and active adults. Mental Health …Phys Activity, 7(3), 121-127.
Kessler, R.C., Barker, P.R., Colpe, L.J., Epstein, J.F., Gfroerer, J.C., Hiripi, E., Howes, M.J., Normand, S-L.T., Manderscheid, R.W., Walters, E.E. & Zaslavsky, A.M. (2003). Screening for serious mental illness in the general population. Archives of General psychiatry, 60(2), 184-189.
Kim, M., Kim, A.C.H., Newman, J.I., Ferris, G.R., Perrewé, P.L. (2019). The antecedents and consequences of positive organizational behavior: The role of psychological capital for promoting employee well-being in sport organizations. Sport Management Review, 22(2), 108-125.
Kugbey, N., Meyer-Weitz, A., Asante, K.O. (2019). Access to health information, health literacy and health-related quality of life among women living with breast cancer: Depression and anxiety as mediators. Patient Education and Counseling, 102(7), 1357-1363.
Liao, R.,  Liu, Y. (2016). The impact of structural empowerment and psychological capital on competence among Chinese baccalaureate nursing students: A questionnaire survey. Nurse Education Today. 36: 31-36.
Masuda, A., Tully, E.C. (2012). The Role of Mindfulness and Psychological Flexibility in Somatization, Depression, Anxiety, and General Psychological Distress in a Nonclinical College …Sample. Journal of Evidence-Based Complementary & Alternative Medicine. 17(1), 66-71.
Park, E.M., Gelber, S., Rosenberg, S.M., Seah, D.S.E., Schapira, L., Come, S.E., Partridge, A.H. (2018). Anxiety and Depression in Young Women With Metastatic Breast Cancer: A Cross-Sectional Study. Psychosomatics, 59(3), 251-258.
Park, J.H., Chun, M., Jung, Y.S., Bae, S.H. (2017). Predictors of Psychological Distress Trajectories in the First Year After a Breast Cancer Diagnosis. Asian Nursing Research, 11(4), 268-275.
Parker, C., Baltes, B., Young, S., Huff, J., Altmann, R., Lacost, H., Roberts, J. (2003). Relationships between psychological climate perceptions and work outcomes: a meta-analytic review. Journal of Organizational Behavior, 24, 389-416.
Pintado S, Andrade S. (2017). Randomized controlled trial of mindfulness program to enhance body image in patients with breast cancer. European Journal of Integrative Medicine. 12, 147-152.
Rao, W., Yang, M., Cao, B., You, Y., Zhang, Y., Liu, Y., Kou, c., Yu, Y., Cassidy, R.M., Yu, Q., Zhang, X.Y. (2019). Psychological distress in cancer patients in a large Chinese cross-sectional study. Journal of Affective Disorders, 245, 950-956.
Ridner, S.H. (2004). Psychological distress: concept analysis. Journal of Advanced Nursing, 45(5), 536-545.
Rim, S.H., Yabroff, K.R., Dasari , S., Han , X., Litzelman, K., Ekwueme, D.U. (2019). Preventive care service use among cancer survivors with serious psychological distress: An analysis of the medical expenditure panel survey data. Preventive Medicine, 123, 152-159.
Swash, B., Bramwell, R., Hulbert-Williams, N.J. (2017). Unmet psychosocial supportive care needs and psychological distress in haematological cancer survivors: The moderating role of psychological flexibility. Journal of Contextual Behavioral Science, 6(2), 187-194.
Tsaur, S., Hsu, F., Lin, H. (2019). Workplace fun and work engagement in tourism and hospitality: The role of psychological capital. International Journal of Hospitality Management, 81, 131-140.
Vasiliadis, H.M., Chudzinski, V., Gontijo-Guerra, S., Préville, M. (2015). Screening instruments for a population of older adults: The 10-item Kessler Psychological Distress Scale (K10) and the 7-item Generalized Anxiety Disorder Scale (GAD-7).Psychiatry Research, 228 (1), 89-94.
Waldeck, D., Tyndall, I.,  Riva, P., Chmiel, N. (2017). How do we cope with ostracism? Psychological flexibility moderates the relationship between everyday ostracism experiences and psychological distress. Journal of Contextual Behavioral Science, 6(4), 425-432.
Westhoff, C.L., Pike, M.C.(2018). Hormonal contraception and breast cancer. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 219(2), 169-174.
Wheaton, B. (2007). The twain meets: distress, disorder and the continuing conundrum of categories (comment on Horwitz). Health, 11(3), 303-319.
Zhang, J., Xu, R., Wang, B., Wang, J. (2016). Effects of mindfulness-based therapy for patients with breast cancer: A systematic review and meta-analysis. Complementary Therapies in Medicine, 26, 1-10.