دانشگاه پیام نور روانشناسی سلامت 2322-1283 14 56 2026 03 11 Design and Validation of Tension Headache Questionnaire in the Iranian Population طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامه‌ی سردردهای تنشی در جامعه ایرانی 7 24 12453 10.30473/hpj.2025.75562.6307 FA نادر حاجلو استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران حسن عبداله‌زاده دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران علی سلمانی دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران آیسان شارعی دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران نگار فرهودی متخصص مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، بیمارستان علوی، اردبیل، ایران Journal Article 2025 08 23 Objective: Tension headache is known as the second most common chronic disease in the world. Tension headaches pose a significantly greater social burden than migraines, especially in chronic cases, and can have significant negative consequences on various aspects of an individual's well-being, including physical, psychological, and social interactions. This type of headache has attracted the attention of many researchers and health professionals due to its prevalence and significant impact on quality of life. Therefore, designing a specific questionnaire can be an important step towards developing related research. The present study aimed to design and validate a tension headache questionnaire in the Iranian population. Method: The present study is a mixed qualitative-quantitative study. The qualitative part of the research was conducted in an inductive manner to extract the items used in developing the questionnaire. In the quantitative part, a descriptive method was used in the form of psychometric studies to examine the validity and reliability of the developed tool. In the qualitative part, the statistical population was all articles extracted from the scientific databases SID, Magiran, and Web of Science, PubMed, Scopus, Cochrane Library, Since direct, and Google scholar between 2000 and 2024. The statistical population of the research in the quantitative part consisted of all people with tension headaches based on the diagnostic criteria of the International Classification of Headache Disorders (ICHD-3) in 2025. The sample of the present study was 240 individuals from four cities selected by purposive sampling method and responded to the Tension Headache Questionnaire (2025), Questionnaire for Measuring Symptoms of Migraine Headache of Najarian (1997) and Psychological Well-Being Scale of Ryff (1989). Internal consistency coefficient, concurrent validity, exploratory and confirmatory factor analysis were used to analyze the data. The data were analyzed using SPSS.26 and LISREL.10.20 software. Results: The results of the internal consistency coefficient showed that this questionnaire and its subscales have adequate reliability (α>0.70). The results of the correlation coefficient showed that the positive relationship between the tension headaches variable and the severity of migraine symptoms (r=0.750, P<0.001) indicates appropriate convergent validity and the negative correlation coefficient between the psychological well-being variable (r=-0.155, P<0.05) indicates appropriate divergent validity. The fit indices of the confirmatory factor analysis model also confirmed the final model of this questionnaire with eight components of factors related to repetition, pain, time, environment, sensitivity, distress tolerance, pressure/tension, and mood (P<0.001). Conclusion: The results of this study showed that the tension headache questionnaire has acceptable validity and reliability in the Iranian society and is well-adapted to the cultural and indigenous characteristics of Iranian patients, which allows for a proper understanding of its items. Using this tool in diagnosing or assessing the severity of tension headaches can have a significant impact and is a suitable self-assessment scale for clinical and research situations. مقدمه: سردرد تنشی به‌عنوان دومین بیماری مزمن شایع در جهان شناخته شده است. این نوع سردرد به دلیل گستردگی و تأثیر چشمگیری که بر کیفیت زندگی دارد، توجه بسیاری از پژوهشگران و متخصصان حوزه سلامت را به خود معطوف کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامه‌ی سردردهای تنشی در جامعه ایرانی انجام شد. روش: پژوهش حاضر یک مطالعه آمیخته کیفی-کمّی است. بخش کیفی تحقیق به‌منظور استخراج گویه‌های مورد استفاده در تدوین پرسشنامه به روش استقرایی انجام گرفت. در بخش کمّی، به منظور بررسی روایی و پایایی ابزار تدوین شده، از روش توصیفی در قالب مطالعات روانسنجی استفاده شد. جامعه‌ی آماری پژوهش در بخش کمّی را تمامی افراد مبتلا به سردردهای تنشی بر اساس معیارهای تشخیص سیستم بین‌المللی طبقه‌بندی اختلالات سردرد (ICHD-3) در سال 1404 تشکیل دادند. نمونه پژوهش حاضر از چهار شهر به تعداد 240 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به پرسشنامه‌ی سردردهای تنشی (1404)، پرسشنامه‌ی شدت علایم میگرن نجاریان (1376) و مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف (1989) پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از ضریب همسانی درونی، روایی همزمان، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی استفاده شد. داده‌ها به کمک نرم‌افزارهای SPSS.26 و LISREL.10.20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج حاصل از ضریب همسانی درونی نشان داد که این پرسشنامه و خرده مقیاس‌های آن از پایایی مناسبی (α >70/0) برخوردار است. نتایج ضریب همبستگی نشان داد که ارتباط مثبت بین متغیر سردردهای تنشی با شدت علایم میگرن (001/0>P و 750/0=r) نشان‌دهنده روایی همگرای مناسب و ضریب همبستگی منفی بین متغیر بهزیستی روانشناختی (05/0>P و 155/0-=r) نشان‌دهنده روایی واگرای مناسب می‌باشد. شاخص‌های برازش مدل تحلیل عاملی تأییدی نیز مدل نهایی این پرسشنامه را تأیید کرد (001/0>P). نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که پرسشنامه‌ی سردردهای تنشی پایایی و روایی مطلوبی در جمعیت ایرانی دارد و مقیاس خودسنجی مناسبی برای موقعیت‌های بالینی و پژوهشی می‌باشد.

https://hpj.journals.pnu.ac.ir/article_12453_ef362554ad181db5e28628da89559780.pdf