مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
بهرام ملکی؛ احمد علی پور؛ حسین زارع؛ فرهاد شقاقی
دوره 5، شماره 18 ، تیر 1395، ، صفحه 5-20
چکیده
زمینه: مطالعۀ عزت نفس یکی از فراوان‌ترین روشهای مطالعۀ تفاوت‌های فردی در روانشناسی است. نظریۀ ارتباط میان عزت نفس و عملکرد قلبی عروقی متکی بر این موضوع است که عزت نفس میتواند برای افراد، احساساتِ توأم با ایمنی در مواجهه با تهدید و استرس فراهم آورد. هدف: هدف از اجرای تحقیق حاضر بررسی ارتباط میان سطوح عزت نفس آشکار و ناآشکار با ضربان ...
بیشتر
زمینه: مطالعۀ عزت نفس یکی از فراوان‌ترین روشهای مطالعۀ تفاوت‌های فردی در روانشناسی است. نظریۀ ارتباط میان عزت نفس و عملکرد قلبی عروقی متکی بر این موضوع است که عزت نفس میتواند برای افراد، احساساتِ توأم با ایمنی در مواجهه با تهدید و استرس فراهم آورد. هدف: هدف از اجرای تحقیق حاضر بررسی ارتباط میان سطوح عزت نفس آشکار و ناآشکار با ضربان قلب، فشار خون سیستولیک و فشارخون دیاستولیک به عنوان شاخص‌های قلبی عروقی بود. روش: تحقیق حاضر یک مطالعۀ توصیفی از نوع همبستگی بود که بر روی 320 نفر با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی انجام شد. عزت نفس آشکار و ناآشکار آزمودنی‌ها به هنگام ورود به آزمایشگاه اندازه گیری و سپس فشار خون و ضربان قلب آن‌ها اندازه گیری و ثبت شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از ضریب همبستگی اسپیرمن و تحلیل رگرسیون نشان داد میان عزت نفس آشکار و شاخص‌های عملکرد قلبی عروقی در هر سه مورد همبستگی منفی معنی دار (01/0> P) وجود دارد. تحلیل رگرسیون دادها نشان داد عزت نفس آشکار و ناآشکار توانستند فشار خون سیستولیک و ضربان قلب را در سطح معنی داری پیش بینی کنند. در هر دو زمینه، عزت نفس ناآشکار توان پیش بینی کنندگی بیشتری نسبت به عزت نفس آشکار داشت. نتیجه گیری: به طور کلی نتایج نشان داد عزت نفس پایین در سطح معنی داری میتواند پیش بینی کنندۀ ضربان قلب و فشارخون بالا و برعکس، عزت نفس بالا میتواند پیش بینی کنندۀ ضربان قلب و فشارخون پایین باشد.
خانواده و سلامتی
مریم نامغ؛ مهرآور مومنی جاوید؛ سیمین حسینیان
دوره 4، شماره 16 ، دی 1394، ، صفحه 43-58
چکیده
مقدمه: خانواده به‌عنوان یک عامل مهم اجتماعی مؤثر بر درد مزمن امروزه موردتوجه پژوهشگران حوزه درد قرارگرفته است زیرا این نهاد یکی از محیط‌های مؤثر بر سلامت جسمی و روانی افراد است که شرایط لازم برای رشد و رسیدن به تعادل جسمی، روانی، اجتماعی را فراهم میآورد. خانواده این شرایط را از طریق انجام یکسری اعمال مشترک انجام می‌دهد که به این ...
بیشتر
مقدمه: خانواده به‌عنوان یک عامل مهم اجتماعی مؤثر بر درد مزمن امروزه موردتوجه پژوهشگران حوزه درد قرارگرفته است زیرا این نهاد یکی از محیط‌های مؤثر بر سلامت جسمی و روانی افراد است که شرایط لازم برای رشد و رسیدن به تعادل جسمی، روانی، اجتماعی را فراهم میآورد. خانواده این شرایط را از طریق انجام یکسری اعمال مشترک انجام می‌دهد که به این اعمال کارکرد خانواده گفته میشود. روش: بر این اساس پژوهشی به‌منظور بررسی پیشایند حرکت هراسی بر اساس ابعاد کارکرد خانواده با تعداد 100 نفر بیمار مبتلا به دردهای اسکلتی عضلانی با روش نمونه‌گیری تصادفی در دسترس انجام شد. در این تحقیق برای بررسی ابعاد کارکرد خانواده و حرکت هراسی ناشی از درد مزمن به ترتیب از پرسشنامه‌های (FAD) و (TSK) استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد رابطه بین کارکرد کلی خانواده و متغیر حرکت هراسی با مقدار (219/0) در سطح 05/.=α معنادار است و این رابطه به‌صورت مستقیم است و از میان ابعاد کارکرد خانواده حل مسئله، آمیختگی عاطفی، پاسخگویی عاطفی و ارتباطات بیشترین میزان ارتباط را با این متغیر نشان دادند. نتیجه گیری: ابعاد کارکرد خانواده میزان حرکت هراسی ناشی از درد مزمن اسکلتی عضلانی را تبیین می‌کند همچنین حل مسئله در خانواده با حدود 9.1 درصد، بیشترین تبیین را در پیش‌بینی متغیر میزان حرکت هراسی دارا است.
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
عباس بیات اصغری؛ بنفشه غرایی؛ حسن حیدری؛ جواد جواهری؛ سحر موسی نژاد؛ احمد آرامون
دوره 4، شماره 16 ، دی 1394، ، صفحه 59-68
چکیده
مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه ویژگی‌های ابعاد شخصیت برون‌گرایی در برابر درون‌گرایی، صفات روان رنجور خویی در برابر ثبات هیجانی با تبعیت از درمان در بیماران دیابتی نوع 2 انجام شد. روش: در یک طرح پژوهشی مقطعی تعداد 100 بیمار دیابتی نوع 2 با استفاده از روش در دسترس انتخاب شدند. این بیماران پرسشنامه‌های تجدیدنظر شده شخصیت آیزنگ (فرم ...
بیشتر
مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه ویژگی‌های ابعاد شخصیت برون‌گرایی در برابر درون‌گرایی، صفات روان رنجور خویی در برابر ثبات هیجانی با تبعیت از درمان در بیماران دیابتی نوع 2 انجام شد. روش: در یک طرح پژوهشی مقطعی تعداد 100 بیمار دیابتی نوع 2 با استفاده از روش در دسترس انتخاب شدند. این بیماران پرسشنامه‌های تجدیدنظر شده شخصیت آیزنگ (فرم کوتاه) و پرسشنامه تبعیت از درمان را تکمیل کردند. در این مطالعه از آزمون همبستگی اسپیرمن و رگرسیون خطی و برای تجزیهوتحلیل دادهها از نرمافزار spss استفاده شد. یافته‌ها: به جزء متغیر درون‌گرایی و برون‌گرایی بقیه متغیرها با تبعیت از درمان ارتباط معناداری داشتند. بدینصورت که بین صفات شخصیتی روان رنجوری با تبعیت از درمان رابطه معناداری وجود دارد و بر اساس تحلیل رگرسیونی خطی با افزایش روان رنجوری، تبعیت از درمان کاهش مییافت. بین صفات شخصیتی ثبات هیجانی با تبعیت از درمان رابطه معناداری وجود داشت که بر اساس تحلیل رگرسیونی خطی با افزایش باثبات بودن، تبعیت از درمان افزایش مییابد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بر تأثیر صفات شخصیتی ثبات هیجانی و روان رنجوری بر پیروی و تبعیت از درمان در بیماران دیابتی تأکید می‌کند.
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
آرزو حسینی؛ فرهاد خرمایی؛ فرهاد عصارزادگان؛ امید حسامی؛ محمدرضا تقوی؛ نوراله محمدی
دوره 4، شماره 15 ، آبان 1394، ، صفحه 37-48
چکیده
مقدمه: هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در زنان و مردان مبتلا به سردرد میگرنی، سردرد تنشی و افراد بهنجار بود. روش: طی یک طرح علی ـ مقایسهای دو گروه 30 نفری از کلیه بیماران مبتلا به سردرد میگرنی و سردرد تنشی، مراجعه‌کننده به کلینیک نورولوژی بیمارستان امام حسین (ع) تهران با تشخیص نورولوژیست در چهارچوب ملاک‌های ...
بیشتر
مقدمه: هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در زنان و مردان مبتلا به سردرد میگرنی، سردرد تنشی و افراد بهنجار بود. روش: طی یک طرح علی ـ مقایسهای دو گروه 30 نفری از کلیه بیماران مبتلا به سردرد میگرنی و سردرد تنشی، مراجعه‌کننده به کلینیک نورولوژی بیمارستان امام حسین (ع) تهران با تشخیص نورولوژیست در چهارچوب ملاک‌های تشخیصی انجمن بینالمللی سردرد به‌صورت در دسترس انتخاب و با گروه بهنجار همتاسازی شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان بود. داده‌های پژوهش با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیره و آزمون تعقیبی توکی مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان دادند که افراد مبتلا به سردرد میگرنی نسبت به گروه بهنجار از راهبردهای مثبت کمتری استفاده میکنند. همچنین زنان در هر دو گروه مبتلا به سردرد میگرنی و بهنجار از مردان مبتلا به میگرن و بهنجار در استفاده از راهبردهای مثبت نمرات بالاتری کسب کردند. نتیجه‌گیری: آموزش تنظیم هیجان با آگاه نمودن مبتلایان به سردرد از هیجانهای مثبت و منفی خود سلامت روان آنان را ارتقاء بخشد؛ بنابراین آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان به این گروه پیشنهاد میشود.
خانواده و سلامتی
بهمن بهمنی؛ مائده نقیائی؛ علی قنبری مطلق؛ آیدا دهخدا؛ فهیمه علیمحمدی؛ بیژن خراسانی
دوره 4، شماره 14 ، تیر 1394، ، صفحه 5-17
چکیده
هدف: رضایتمندی زناشویی از مهم‌ترین پیامدهای یک رابطه زناشویی مطلوب و شاخصی مهم جهت قضاوت در مورد میزان کارآمدی آن محسوب میشود. این مطالعه باهدف بررسی تأثیر سرطان سینه بر رضایتمندی زناشویی در طی مراحل تشخیص و درمان پزشکی آن از طریق مقایسه با زنان سالم صورت گرفت. روش: با استفاده از طرح مطالعه توصیفی مقایسهای، پنجاه زن مبتلا به سرطان ...
بیشتر
هدف: رضایتمندی زناشویی از مهم‌ترین پیامدهای یک رابطه زناشویی مطلوب و شاخصی مهم جهت قضاوت در مورد میزان کارآمدی آن محسوب میشود. این مطالعه باهدف بررسی تأثیر سرطان سینه بر رضایتمندی زناشویی در طی مراحل تشخیص و درمان پزشکی آن از طریق مقایسه با زنان سالم صورت گرفت. روش: با استفاده از طرح مطالعه توصیفی مقایسهای، پنجاه زن مبتلا به سرطان سینه مراجعه‌کننده به بیمارستان امام حسین (ع) و پنجاه زن از جمعیت عادی با استفاده از نمونه‌گیری مبتنی بر هدف انتخاب و به پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپانیر (١٩٧۶) پاسخ دادند. دادهها با استفاده از نرمافزار spss-19 برای محاسبه آزمون tمستقل پردازش شدند.یافته‌ها: یافته‌ها حاکی از معنادار بودن تفاوت میانگینهای دو گروه (٠٠١./=sig ) و پایینتر بودن رضایتمندی زناشویی زنان مبتلا به سرطان سینه بود.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته این پژوهش و با در نظر گرفتن نتایج سایر مطالعات مرتبط به نظر میرسد که پرداختن به رضایتمندی زناشویی زنان در طی مراحل اولیه تشخیص و درمان سرطان سینه یک ضرورت بهداشت روان محسوب میشود.
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
محمد نریمانی؛ اکبر عطادخت؛ لاله صنوبر؛ سجاد بشرپور
دوره 4، شماره 14 ، تیر 1394، ، صفحه 33-44
چکیده
هدف: هدف این مطالعه، مقایسه اثربخشی دو روش درمان غیردارویی تن‌آرامی عضلانی پیشرونده و موسیقی‌درمانی بر شدت خستگی زنان مبتلا به سرطان پستان بود. روش: روش پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون چندگروهی بود. جامعه آماری متشکل از کلیه زنان مبتلا به سرطان پستان بودند که از شهریور 1390 تا فروردین 1391، جهت پرتودرمانی به درمانگاه ...
بیشتر
هدف: هدف این مطالعه، مقایسه اثربخشی دو روش درمان غیردارویی تن‌آرامی عضلانی پیشرونده و موسیقی‌درمانی بر شدت خستگی زنان مبتلا به سرطان پستان بود. روش: روش پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون چندگروهی بود. جامعه آماری متشکل از کلیه زنان مبتلا به سرطان پستان بودند که از شهریور 1390 تا فروردین 1391، جهت پرتودرمانی به درمانگاه شفاپرتو اردبیل مراجعه می-کردند. از بین جامعه آماری 45 نفر (در محدوده سنی 16 تا 45 سال)، با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات نیز از مقیاس خستگی بیماران سرطانی(CFS) استفاده شد. داده‌های به دست آمده با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌های آماری خی‌دو، تحلیل واریانس چند‌متغیری (MANOVA) و آزمون تعقیبی توکی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که هر دو روش درمانی در کاهش شدت خستگی بیماران سرطانی اثربخش است (001/0>P). اما بین میزان اثربخشی دو روش در کاهش شدت خستگی و مؤلفه‌های آن (جسمانی، شناختی و عاطفی) تفاوت معناداری یافت نشد. نتیجه‌گیری: این مطالعه تلویحاتی را برای استفاده درمانگران از مداخله‌های روان شناختی تسکین دهنده از جمله تکنیک تن‌آرامی عضلانی پیشرونده و موسیقی آرام بخش، در کنار سایر مداخلات معمول برای کاستن از شدت خستگی بیماران سرطانی مطرح می‌نماید.
معنویت،دین ، فرهنگ و سلامتی
معصومه عبدالخالقی؛ امید شکری؛ مریم صفایی؛ راحمه صالحی
دوره 4، شماره 13 ، فروردین 1394، ، صفحه 113-126
چکیده
مقدمه: مطالعه حاضر باهدف تحلیل روانسنجِی نسخه کوتاه مقیاس مقابل مذهبی (BRCS، پارگامنت، کوینگ و پرز، 2000) در گروهی از بیماران مبتلابه سرطان انجام شد. روش: 155 بیمار سرطانی (119 زن و 36 مرد) به نسخه کوتاه مقیاس مقابله مذهبی پاسخ دادند. به‌منظور تعیین روایی عاملی BRCS از روشهای آماری تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و به‌منظور بررسی همسانی ...
بیشتر
مقدمه: مطالعه حاضر باهدف تحلیل روانسنجِی نسخه کوتاه مقیاس مقابل مذهبی (BRCS، پارگامنت، کوینگ و پرز، 2000) در گروهی از بیماران مبتلابه سرطان انجام شد. روش: 155 بیمار سرطانی (119 زن و 36 مرد) به نسخه کوتاه مقیاس مقابله مذهبی پاسخ دادند. به‌منظور تعیین روایی عاملی BRCS از روشهای آماری تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و به‌منظور بررسی همسانی درونی BRCS از ضرایب آلفای کرونباخ استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل مؤلفه‌های اصلی با استفاده از چرخش وریمکس نشان داد که BRCS از دو بْعد راهبردهای مقابل مذهبی مثبت و منفی تشکیلشده است. شاخص‌های برازش تحلیل عاملی تأییدی بر پایه نرمافزار AMOS، وجود عوامل دوگانه را تائید کرد. مقادیر ضرایب همسانی درونی برای راهبردهای مقابله مذهبی مثبت و منفی به ترتیب برابر با 85/0 و 80/0 به دست آمد. نتیجه‌گیری: درمجموع، نتایج نشان داد که در گروه نمونه بیماران سرطانی فارسیزبان، نسخه کوتاه مقیاس مقابله مذهبی، راهبردهای مقابل مذهبی مثبت و منفی را از طریق یک روش کارآمد و ازلحاظ روان‌سنجی و نظری دقیق و معنادار میسنجد.
جنبه های روانشناختی و اجتماعی پیشگیری از بیماریها
سیده سامرا حسینی؛ جابر داوودی؛ مجتبی حبیبی؛ ریچارد فیلدینگ
دوره 3، شماره 12 ، دی 1393، ، صفحه 70-83
چکیده
هدف: ابتلا به سرطان سینه نگرانیهایی را در افراد مبتلا در مورد درمان، عوارض جانبی، بستریهای بیمارستانی و هزینههای درمان بهوجود میآورد که این نگرانیها شایع است. از آنجا که خودکارآمدی یکی از فاکتورهای شخصی منحصر به فرد است، میتواند بر توانایی فردی افراد و درک بهتر از اینکه چه انتظاری باید قبل، در طول و بعد از ...
بیشتر
هدف: ابتلا به سرطان سینه نگرانیهایی را در افراد مبتلا در مورد درمان، عوارض جانبی، بستریهای بیمارستانی و هزینههای درمان بهوجود میآورد که این نگرانیها شایع است. از آنجا که خودکارآمدی یکی از فاکتورهای شخصی منحصر به فرد است، میتواند بر توانایی فردی افراد و درک بهتر از اینکه چه انتظاری باید قبل، در طول و بعد از عمل جراحیدر سرطان سینه داشته باشند تأثیر گذارد. تحقیق حاضر به مقایسه انتظار از نتیجه درمان جراحی ماستکتومی و پیامد درمانی ادراک شده بر اساس میزان خودکارآمدی در زنان مبتلا به سرطان سینه میپردازد. روش: در این پژوهش ٣۰۰ زن مبتلا به سرطان سینه، قبل و بعد از عمل ماستکتومی با استفاده از پرسشنامه های خودکارآمدی عمومی و ناهمخوانی بین انتظار و پیامد جراحی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: نتایج تحلیل واریانس نشان داد بین بیماران با خودکارآمدی بالاو پایین، بین سطح پیشرفت بیماری و نیز بین اندازهی تومور سینه، بر اساس انتظار از نتیجه جراحی و پیامد درمانی ادارک شده تفاوت معنیدار وجود داشت. بین میزان خودکارآمدی زنان در دو گروه مسن و غیرمسن، تفاوت معنادار بود. نتیجه گیری: خودکارآمدی بالا می تواند بعد از عمل جراحی در ایجاد سازگاری اجتماعی اولیه مفید واقع شود، اما از طرفی منجر به ناچیز پنداشتن اثرات منفی جراحی میشود و ممکن است سازگاری روانی را مختل کند؛ بنابراین خودکارآمدی بالا به طور غیر مستقیم نقش قابل توجهی در افزایش مشکلات بعد از عمل جراحی ماستکتومی دارد.
