اثربخشی گروه‌درمانی کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر خودبیمارانگاری و اضطراب مردان مبتلا به درد مزمن

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران،

2 دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران،

3 کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت، مرودشت، ایران،

10.30473/hpj.2021.52316.4776

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی بر کاهش استرس بر اساس ذهن‌آگاهی بر خودبیمارانگاری و اضطراب مردان مبتلا به درد مزمن انجام شد. روش: روش این پژوهش شبه‌آزمایشی با طرح پیش­آزمون- پس­آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل بیماران مرد مبتلا به درد مزمن عضلانی - اسکلتی مراجعه کنند به مراکز توان‌بخشی شهر شیراز در ششماهه دوم سال 1398 بوده­اند. با توجه به ارزیابی اولیه، تعداد 30 نفر از بیمارانی که نمره بالاتری در پرسشنامه شدت درد مزمن مک­گیل کسب کردند، با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند، به ­عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به ­صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارده شدند. به ­منظور جمع­ آوری اطلاعات از پرسشنامه ­های خودبیمارانگاری اهواز و اضطراب کتل در دو مرحله پیش­آزمون و پس‌آزمون استفاده شد. جهت تجزیه ­و­تحلیل داده ­ها از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل داده‌های پژوهش نشان داد که با کنترل اثر پیش­آزمون، بین میانگین نمرات پس ­آزمون افراد گروه آزمایش و کنترل در متغیرهای خودبیمارانگاری و اضطراب، تفاوت معناداری وجود داشت. نتیجه‌گیری: درمجموع، پیشنهاد می ­شود که مشاوران، روان­شناسان و روان­درمانگران، از نتایج گروه‌درمانی مبتنی بر کاهش استرس بر اساس ذهن ­آگاهی به‌عنوان مداخله­ای سودمند، جهت کاهش خودبیمارانگاری و اضطراب افراد مبتلا به درد مزمن، بهره ببرند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction Group Therapy on Hypochondriasis and Anxiety in Men Suffering from Chronic Pain

نویسندگان [English]

  • Mehdi reza sarafraz 1
  • ehsan bedayat 2
  • shahrzad Derakhshan 3
1 Assistant Professor of Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran.
2 Ph.D. Student in Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran.
3 M.A. in General Psychology, Department of Psychology, Islamic Azad University, Marvdasht Branch, Marvdasht, Iran.
چکیده [English]

Objective: The aim of this study was to evaluate the effectiveness of mindfulness based stress reduction therapy on hypochondriasis and anxiety in men suffering from chronic pain. Method: The research method was quasi-experimental with pre-test-post-test design and control group. The target population of this study consisted of male patients suffering from chronic musculoskeletal pain who previously received treatment from Shiraz rehabilitation centers in the second half of 2019. Based on initial evaluation and by use of targeted sampling 30 patients who scored highest in the McGill Pain Questionnaire were selected as the research sample and were randomly assigned to two experiment and control groups, )15 patients( control group and (15 patients) experiment group. For the purpose of data collection Ahwaz Hypochondriasis Questionnaire and Cattell Anxiety Scale questionnaire were administered in pre-test and post-test post stages of this study. Multivariate analysis of covariance was used to analyze the data. Findings: the analysis of research data showed that by controlling the effect of pre-test, there was a statistically significant difference between the mean of post-test scores of the experimental and control groups in both hypochondriasis and anxiety. Conclusion: it is recommended that mindfulness based stress reduction group therapy be used as an effective treatment strategy by mental health counselors, psychologists, and psychotherapists for the reduction of hypochondriasis and anxiety in patients suffering from chronic pain.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Anxiety
  • Hypochondriasis
  • Chronic Pain
  • mindfulness based stress reduction
احدی، ح؛ و غلامرضا، پ. (1381). ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای سنجش اختلال هیپوکندریا در شهرستان اهواز. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 11(12)، 28-15.
بادان فیروز، ع؛ مکوند حسینی، ش؛ محمدی­فر، م. ع. (1396). رابطه تنظیم هیجانی با نشانگان افسردگی و اضطراب در دانشجویان: نقش واسطه­ای ذهن آگاهی. مجله روانشناسی و روان­پزشکی شناخت، 4(2)، 38-24.
حبیبی، ف؛ صفرزاده، س. (1396). پیش‌بینی استرس شغلی بر اساس راهبردهای مقابله‌ای، هوش معنوی و تاب‌آوری در کارکنان مبتلا به دردهای مزمن شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 18(3)، 85-76.
حدادی کوهسار، ع. ا؛ مرادی، ع. ر؛ غباری‌بناب، ب؛ ایمانی، ف. (1397). مقایسه اثربخشی معنویت‌درمانی مبتنی بر فرهنگ ایرانی با رویکرد شناختی -رفتاری با رویکرد ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در کاهش افسردگی، اضطراب و استرس در بیماران مبتلا به درد مزمن. مجله مطالعات روانشناسی بالینی، 8(31)، 30-1.
درسخوان، م؛ وزیری، ش. (1395). اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر احساس انسجام روان و سبک مقابله­ای در افراد مبتلا به آسم. فصلنامه اندیشه و رفتار، 11(42)، 85-47.
سالاری فر، م. ح؛ پوراعتماد، ح. ر. (1390). رابطه باورهای فراشناختی با اختلال افسردگی و اضطراب. مجله یافته، 13(4)، 38-29.
سبحانی، ا؛ باباخانی، ن؛ آل بویه، م. ر. (1398). اثربخشی درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر افسردگی، اضطراب، استرس و ادراک کاهش درد، در زنان مبتلا به کمردردهای مزمن پس از زایمان. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 25(3)، 277-266.
سلگی، ز؛ ویسی، ر. (1397). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر حساسیت اضطرابی، خودپنداره و خودکارامدی تحصیلی دانش‌آموزان دچار نارسانویسی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 12(4)، 45-28.
فرید، م؛ رحیمی، چ؛ محمدی، ن. ا. (1397). پیش­بینی درد بر اساس ویژگی‌های شخصیتی، اضطراب و افسردگی در بیماران مبتلا به درد مزمن. مجله یافته، 20(2)، 85-76.
معصومیان، س؛ شعیری، م. ر؛ و هاشمی، س. م. (1392). تاثیر درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر کیفیت زندگی بیماران. مجله بیهوشی و درد، 4(3)، 37-25.
ملحوجی، آ؛ لطفی کاشانی، ف. (1398). اثربخشی درمان مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودپنداشت و خودبیمارانگاری بیماران مبتلا به درد مزمن. مجله علوم روانشناختی، 18(76)، 257-451.
میرزایی، ا؛ شعیری، م. ر. (1397). بررسی اثربخشی الگوی درمانی کاهش استرس براساس ذهن آگاهی بر عواطف مثبت و منفی و نشانگان افسردگی. مجله علوم پزشکی دانشگاه مشهد، 61(1)، 876-864.
وکیل‌زاده، پ؛ نخعی، ن. (1385). پایایی و روایی نسخه فارسی پرسش‌نامه کوتاه درد در بیماران مبتلا به سرطان. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 5(4)، 258-253.
وکیلی،ن؛ عسگری، ک؛ کلانتری، م؛ مولوی، ح؛ عاشقان، م. (1394). تأثیر الکسی تایمیا، اضطراب و افسردگی بر شدت درد در بیماران زن با فیبرومیالژی در تهران. مجله علوم اعصاب شفای خاتم، 3(4)، 56-49.
Asghari Moghaddam, M. (2004). [Te Prevalence Rate of Chronic Pain and some of its Associations among the Employees of a Big Industrial Company in Tehran]. Journal of Clin Psychol Personal, 1(4), 1-14.
Bair, M.J., Robinson, R.L., Katon, W., Kroenke ,K. (2003). Deression and pain comorbidity: literature review. Arch Intern Med, 163, 2433-2445.
Deale, A. (2017). Psychopathology and treatment of severe health anxiety. Psychiatry, 6(6), 240-246.
Gao, J., Fan, J., Wai Yan Wu, B., Zhang, Z., Chang, C., Hung, Y-S., Fung, P. C .W., & Sik, H. (2016). Entrainment of chaotic activities in brain and heart during MBSR. Mindfulness Training.  Neuroscience Letters, 61(6), 218-223.
Gatchel, R. J., & Kathryn, H. R. (2008). Evidence- informed management of chronic low back pain with cognitive behavioral therapy. Journal The Spine, 8(1), 40-44.
Gonzalo, H., Ausiàs, C., & Joaquim, S. (2016). Mindfulness-based psychological interventions and benefits: State of the art. Clínica y Salud Journal, 27(3), 115-124.
Greenwood, M. (2015). Essentials of medical history-taking in dental patients. Dent Update Journal, 42(4), 5-13
Hiratzka, J., Rastegar, F., Contag, A.G., Norvell, D.C., Anderson, P.A., & Hart, R. (2015). Adverse Event Recording and Reporting in Clinical Trials Comparing Lumbar Disk Replacement with Lumbar Fusion: A Systematic Review. Global Spine Journal,  5(6), 486-495.
Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present and future. Clinical psychological: Science & Practice, 10(2), 144-156.
Katz, J., Rosenbloom, B.N., & Fashler, S. (2015). Chronic Pain, Psychopathology, and DSM-5 Somatic Symptom Disorder. Can Journal Psychiatry, 60(4):160- 167.
Kerckhove, N., Boudieu, L., Ourties, G., Bourdier, J., Daulhac, L., Eschalier, A., & Mallet, C. (2019). Ethosuximide improves chronic pain-induced anxiety- and depression-like behaviors. Eur Neuropsychopharmacol, 29(12), 1419-1432.
Korff, M., Crane, P., Lane, M., Miglioretti, D. L., Simon, G., Saunders, K., ... Kessler, R. (2015). Chronic spinal pain and physical-mental comorbidity in the United States: Results from the national comorbidity survey replication. Journal of Pain, 113(3), 331-339.
McDermott KA, Griffin ML, McHugh RK, Fitzmaurice GM, Jamison RN, Provost SE, Weiss RD. Long-term naturalistic follow-up of chronic pain in adults with prescription opioid use disorder. Drug and Alcohol Dependence. 205: 107675. PMID 31715440 DOI: 10.1016/j. drugalcdep. 2019.107675.
Nejati, S., Zahiroddin, A., Afrookhteh, G., Rahmani, S., & Hoveida, Sh. (2015). Effect of Group Mindfulness-Based Stress-Reduction Program and Conscious Yoga on Lifestyle, Coping Strategies, and Systolic and Diastolic Blood Pressures in Patients with Hypertension. The Journal of Tehran University Heart Center, 10(3),140-148.
Noyes, J. R., Stuart, S. P., Langbehn, D. R., Happel, R. L., Longley, S. L., Muller, B. A., & Yagla, S. J. (2003). Test of an interpersonal model of hypochondriasis. Psychosomatic Medicine, 65(2), 292-300.
Oliveira, D.S., Mendonça, V. M.,  Sampaio., S, M.,  De Castro-Lopes, D. J.,  de Azevedo, L,F. (2019). The Impact of Anxiety and Depression on the Outcomes of Chronic Low Back Pain Multidisciplinary Pain Management-A Multicenter Prospective Cohort Study in Pain Clinics with One-Year Follow-up. Pain Med, 20(4), 736-746.
Reavley, N. (2018). Mindfulness training in higher education students. The Lancet Public Health, 3(2): e55-e56.
Rovner, G.S., Sunnerhagen, K.S., Björkdahl, A., Gerdle, B., Börsbo, B., Johansson, F., & Gillanders, D.(2017). Chronic pain and sex-differences; women accept and move, while men feel blue. PLoS One, 12(4), e0175737.
Shonin, E., Gordon, W. V. & Griffiths, M. D. (2016). Mindfulness as a Treatment for Behavioural Addiction. J Addict Research & Therapy, 5(1), e122.
Smeets, G., de Jong, P. J., & Mayer, B. (2003). If you suffer from a headache, then you have a brain tumour: Domain-specific reasoning ‘bias’ and hypochondriasis. Behaviour Research and Therapy,38(8), 763-776.
Zota, A. R., Geller, R. J., Calafat, A. M., Marfori, C. Q., Baccarelli, A. A., & Moawad, G. N. (2018). Phthalates exposure and uterine fibroid burden among women undergoing surgical treatment for fibroids: a preliminary study. Fertility and sterility. 4(7), 11-26.