مقایسه اثربخشی توانبخشی شناختی و درمان تلفیقی توانبخشی شناختی و تنظیم هیجان بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به اچ آی وی دارای مشکلات عصب شناختی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روانشناسی دانشگاه الزهرا.

2 دانشیار روانشناسی دانشگاه الزهرا.

3 استاد روانشناسی دانشگاه الزهرا.

4 استادیار روانشناسی دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روانپزشکی) دانشگاه علوم پزشکی ایران

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر به مقایسه اثربخشی توانبخشی­ شناختی و درمان ترکیبی توانبخشی­ شناختی و تنظیم­ هیجان بر کیفیت­ زندگی بیماران مبتلا به HIV دارای مشکلات عصب­ شناختی پرداخت. روش: طرح پژوهش از نوع نیمه­ آزمایشی به­صورت پیش­ آزمون- پس­ آزمون و پیگیری با دو گروه آزمایش بود. 46 بیمار مبتلا به اچ­ آی­ وی دارای مشکلات عصب­ شناختی به­ صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (23 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش اول درمان توان بخشی­ شناختی آرام و گروه آزمایش دوم علاوه بر درمان توانبخشی­ شناختی آرام، درمان تنظیم­ هیجان بر پایه رفتاردرمانی دیالکتیک را نیز دریافت نمود. شرکت­ کنندگان، فرم کوتاه پرسشنامه کیفیت­ زندگی بیماران HIV را در پیش­ آزمون، پس­ آزمون و پیگیری کامل کردند. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از تحلیل واریانس با اندازه­ گیری­ مکرر استفاده شد یافته­ ها: در مرحله پس ­آزمون گروه آزمایشی دوم، بهبود قابل توجهی در کیفیت­ زندگی داشت. در مرحله پیگیری نیز گروه آزمایش دوم نسبت به گروه آزمایش اول بهبودی بیشتری را نشان داد. با این حال، در مرحله پیگیری، هر دو گروه کاهش اندکی در مقایسه با مرحله پس­ آزمون داشتند نتیجه­ گیری: نتایج نشان­ داد که درمان ترکیبی توانبخشی­ شناختی و تنظیم­ هیجان در بهبود کیفیت­ زندگی بیماران مبتلا به HIV دارای مشکلات عصب­ شناختی از درمان توانبخشی­ شناختی به­ تنهایی، مؤثرتر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparing cognitive rehabilitation and mixed treatment of cognitive rehabilitation with emotion regulation on quality of life in HIV patients with neurocognitive disorders

نویسندگان [English]

  • kimia sahraian 1
  • MehrAngiz Peyvastegar 2
  • zohreh khosravi 3
  • mojtaba habibi 4
1 Ph.D. student in Psychology, Alzahra University.
2 Associate Professor in Psychology, Alzahra University.
3 Professor in Psychology, Alzahra University.
4 Associate Professor in Psychology, Tehran Institute of Psychology, Iran University of Medical Science.
چکیده [English]

Objective: The aim of this study is to compare cognitive rehabilitation and mixed treatment of cognitive rehabilitation with emotion regulation on quality of life in patients with HIV-associated Neurocognitive Disorder (HAND). Method: This study was a quasi-experimental research conducted in form of pretest-posttest and follow-up, with two experimental groups. 46 HIV patients that had HIV-associated Neurocognitive Disorder, were selected and were included randomly in two experimental group (n=23). One experimental group administered a cognitive rehabilitation and another experimental group received both cognitive rehabilitation and emotion regulation. Participants completed the WHOQOL-HIV-BREF questionnaire in the pretest, posttest and follow-up assessment. The data were analyzed using ANOVA with repeated measure. Result: The results illustrate that the two groups differed at post-assessment. In particular, the experimental group 2 showed a remarkable improvement in WHOQOL-HIV-BREF. At the follow-up assessment, the experimental group 2 also showed more improvement than experimental group 1. However, there was a slight decrease in follow-up assessment in comparison to the post-assessment in both groups. Conclusion: The results showed that combination therapy of cognitive rehabilitation and emotion regulation is more effective than cognitive rehabilitation alone, in improving the quality of life of HIV patients with neurocognitive disorders (HAND).

کلیدواژه‌ها [English]

  • HIV patients with neurocognitive disorders (HAND)
  • Cognitive rehabilitation (CR)
  • Emotion regulation (ER)
  • Quality of Life

برهانی، عبدالله؛  مرادی، علیرضا؛ اکبری، مهدی و میرانی، روژین. (1396). اثربخشی راهبردهای نظم­جویی فرآیندی هیجان در بهبود کارکردهای اجرایی و افزایش کیفیت­زندگی در معتادان بهبود یافته مراکز کاهش آسیب (DIC). فصلنامه روانشناسی شناختی. 5(2). 21-30.‎

حائری، سیده مریم؛ طهرانی، هادی؛ اولیایی منش، علیرضا و نجات، سحرناز. (1394). عوامل مؤثر بر سلامت اجتماعی کارکنان شاغل در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. فصلنامه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت. 3(4).311-318.

ذاکری، محمد مهدی؛ حسنی، جعفر و اسماعیلی، نفیسه. (1396). اثربخشی آموزش نظم‌جویی فرآیندی هیجان بر پریشانی روان‌شناختی افراد مبتلا به ویتیلیگو. فصلنامه علمی- پژوهشی روانشناسی سلامت. 6(23). 39-56.‎

سپهریان آذر، فیروزه؛ اسدی مجره، سامره؛ اسدنیا، سعید و فرنودی، لیدا. (1393). رابطه سبک‌های دلبستگی و راهبردهای مقابله‌ای با دشواری‌های تنظیم­هیجان در دوران نوجوانی. مجله پزشکی ارومیه. 25(10)، 922-930.‎

صالحی، اعظم؛ باغبان، ایران؛ فاطمه، بهرامی و احمدی، سید احمد. (1391). تأثیر دو روش آموزش تنظیم­هیجان مبتنی بر رفتاردرمانی دیالکتیک و مدل فرایند گروس بر علائم مشکلات­هیجانی. مجله تحقیقات علوم­پزشکی زاهدان. 14(2). 49-55.‎

عیسی­زادگان، علی؛ فتح­آبادی، جلیل. (1391). نقش راهبردهای نظم­دهی شناختی هیجان و سلامت­عمومی در ناگویی خلقی.‎ فصلنامه روانشناسی­تحولی (روانشناسان ایرانی). 6(31). 257-267.

محمدخانی، شهرام؛ حدادی کوهسار، علی­اکبر؛ سلیمانی، حمیده؛ اعتمادی، امیر و سیدعلی‌نقی، سیداحمد. (1396). پیش­بینی تاب­آوری براساس مولفه­های تنظیم­شناختی هیجان در افراد مبتلا به عفونت HIV. فصلنامه علمی-پژوهشی روان­شناسی سلامت. 6(21). 104-115.‎

محمودعلیلو، مجید؛ قاسم پور، عیدالله؛ عظیمی، زینب؛ اکبری، ابراهیم و فهیمی، صمد. (1391). نقش استراتژی های تنظیم هیجان درپیش بینی صفات شخصیتی مرزی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار سابق). 6 (24). 18-9.

مظلومی­محمودآباد، سید سعید؛ رضاییان، محسن؛ نقیب­زاده تهامی، احمد و صادقی، رضا. (1396). بررسی کیفیت­زندگی مرتبط با سلامت و ارتباط آن با کنترل قندخون در افراد مبتلا به دیابت نوع دو شهرستان سیرجان در سال 1395.‎ مجله دانشگاه علوم­پزشکی رفسنجان. 16(1). 73-82.

نجاتی، وحید؛ پوراعتماد، وحید رضا و بهرامی، هاجر. (1392). تمرین توجه در توانبخشی کودکان مبتلا به لکنت. مجله توانبخشی­عصبی. 32(2). 303-297.

نجاتی، وحید؛ رضا، امینی و عباس، ذبیح زاده. (1391). همبستگی کیفیت زندگی با عملکردهای اجرایی مغز در جانبازان نابینا. مجله طب جانباز. 4(13): 40-45.

نیکوسرشت، زهرا؛ ریماز،  شهناز؛ اسدی لاری، محسن؛ نجات، سحرناز؛ مرقاتی­خویی، عفت­السادات؛ متولیان، سیدعباس و ساعی­پور، نرگس (1392). کیفیت زندگی بیماران مبتلا به HIV/AIDS مراجعه کننده به مرکز مشاوره بیماری­های رفتاری بیمارستان امام خمینی (ره) تهران. فصلنامه دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی. 11(3). 17-28.‎

ویزه، اورزولا و مرادی، شهرام. (1385). بررسی کیفیت زندگی و عوامل مرتبط با آن در زنان مبتلا به ایدز شهر تهران. خانواده پژوهی. 2(8)، 309-325.

Andrada, D., Neacsiu, A., Jeremy, W., Eberle, R., Kramer, R., Wiesmann, T., Linehan, M. (2014). Dialectical behavior therapy skills for transdiagnostic emotion dysregulation: A pilot randomized controlled trial. Behav Res Ther; 59(12): 40-51.

Antinori, A., Arendt, G., Becker, J. T., Brew, B. J., Byrd, D. A., Cherner, M., et al. (2007). Updated research nosology for HIV-associated neurocognitive disorders. Neurology. 69(18): 1789–1799.

Becker, J. T., Dew, M. A., Aizenstein, H. J., Lopez, O. L., Morrow, L., Saxton, J., & Tárraga, L. (2012). A pilot study of the effects of internet-based cognitive stimulation on neuropsychological function in HIV disease. Disability and rehabilitation, 34(21), 1848-1852.

Bekele, T., Rourke, S. B., Tucker, R., Greene, S., Sobota, M., Koornstra, J., ... & Hwang, S. W. (2013). Direct and indirect effects of perceived social support on health-related quality of life in persons living with HIV/AIDS. AIDS care, 25(3), 337-346.

Bell, M. A., Wolfe, C. D. (2004). Emotion and cognition: An intricately bound developmental process. Child Development; 2(75):366- 370.

Boivin, M. J., Busman, R. A., Parikh, S. M., Bangirana, P., Page, C. F., Opoka, R. O., & Giordani, B. (2010). A pilot study of the neuropsychological benefits of computerized cognitive rehabilitation in Ugandan children with HIV. Neuropsychology, 24(5), 667-673.

Brandt, C., Zvolensky, M. J., Woods, S. P., Gonzalez, A., Safren, S. A., & O’Cleirigh, C. M. (2017). Anxiety symptoms and disorders among adults living with HIV and AIDS: A critical review and integrative synthesis of the empirical literature. Clinical psychology review, 51, 164-184.

Buot, M. L. G., Docena, J. P., Ratemo, B. K., Bittner, M. J., Burlew, J. T., Nuritdinov, A. R., & Robbins, J. R. (2014). Beyond race and place: distal sociological determinants of HIV disparities. PloS one, 9(4), e91711.

Chalker, S. A., Carmel, A., Atkins, D. C., Landes, S. J., Kerbrat, A. H., & Comtois, K. A. (2015). Examining challenging behaviors of clients with borderline personality disorder. Behaviour research and therapy, 75, 11-19.

Cherner, M., Cysique, L., Heaton, R. K., Marcotte, T. D., Ellis, R. J., Masliah, E., et al. (2007). Neuropathologic confirmation of definitional criteria for human immunodeficiency virus associated neurocognitive disorders. Journal of neurovirology, 13(1), 23-28.

Ciuluvica, C., Mitrofan, N., & Grilli, A. (2013). Aspects of Emotion Regulation Difficulties and Cognitive Deficit in Executive Functions Related of ADHD Symptomatology in Children. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 78, 390-394.

Cody, S. L., & Vance, D. E. (2016). The neurobiology of HIV and its impact on cognitive reserve: A review of cognitive interventions for an aging population. Neurobiology of disease, 92, 144-156.

Dams-O'Connor, K., & Gordon, W. A. (2010). Role and impact of cognitive rehabilitation. Psychiatric Clinics, 33(4), 893-904.

Dawson P, Guare R. (2014). Executive skills in Children and Adolescents (A Practical Guide to Assessment and Intervention) 2nd ed. [M. Talkhabi, Trans]. Tehran: Kourosh Press.

De Vries M, Geurts H. (2015). Influence of Autism Traits and Executive Functioning on Quality of Life in Children with an Autism Spectrum Disorder. J Autism Dev Disord. 45(9):2734-43.

Dias, V. V., Brissos, S., Martinez-Arán, A., & Kapczinski, F. (2008). Neurocognitive functioning in euthymic patients with bipolar type I disorder. Acta medica portuguesa, 21(6), 527-538.

Dillon, J. A. (2010). Play, creativity, emotion regulation and executive functioning (Doctoral dissertation, Case Western Reserve University).

Doyle, K., Weber, E., Atkinson, J. H., Grant, I., Woods, S. P., & HIV Neurobehavioral Research Program (HNRP) Group. (2012). Aging, prospective memory, and health-related quality of life in HIV infection. AIDS and Behavior, 16(8), 2309-2318.

Eisenberg, N., Sadovsky, A., Spinrad, T. L., Fabes, R. A., Losoya, S. H., Valiente, C. .... & Shepard, S. A. (2005). The relations of problem behavior status to children's negative emotionality, effortful control, and impulsivity: concurrent relations and prediction of change. Developmental psychology, 41(1), 193-211.

Fleischhaker, C. H., Bohme, R., Sixt, B., Bruck, C. H., Schneider, C., Schulz, E. (2011). Dialectical Behavioral Therapy for adolescents (DBT-A): a clinical Trial for Patients with suicidal and self-injurious Behavior and Borderline Symptoms with aone-year Follow-up .Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health,5(1): 3.

Fuster, D., Scholar, M., & Tan, P. Z. (2009). The Relation between Executive Functioning and Emotion Regulation in Young Children. The Penn State McNair Journal, 15, 35-53.

Garcia-Andres, E., Huertas-Martínez, J. A., Ardura, A., & Fernández-Alcaraz, C. (2010). Emotional regulation and executive function profiles of functioning related to the social development of children. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5, 2077-2081.

Ghamari Givi H, Maghsoud N,Dehghani F. (2014). Investigate the Effectiveness of Cognitive Rehabilitation in Reconstruction of Executive Functions OCD. JCP; 4(16):101-28.

Goodkin, K., Shapshak, P., & Verma, A. (2009). The spectrum of neuro-AIDS disorders: pathophysiology, diagnosis, and treatment. The spectrum of neuro-AIDS disorders: pathophysiology, diagnosis, and treatment.

Goodman, M., Carpenter, D., Tang, C. Y., Goldstein, K. E., Avedon, J., Fernandez, N., Mascitelli K., Blair N. (2014). Dialectical behavior therapy alters emotion regulation and amygdala activity in patients with borderline personality disorder. Journal of Psychiatric Research, 57, 108-116.

Gorman, A. A., Foley, J. M., Ettenhofer M. L., Hinkin C. H., van Gorp W. G., (2009). Functional Consequences of HIV Associated Neuropsychological Impairment. Neuropsychol Rev; 19(2):186-203.

Gratz, K. L., & Gunderson, J. G. (2006). Preliminary data on an acceptance-based emotion regulation group intervention for deliberate self-harm among women with borderline personality disorder. Behavior therapy, 37(1), 25-35.

Gross, J. J. (2015). The extended process model of emotion regulation: Elaborations, applications, and future directions. Psychological Inquiry, 26(1), 130-137.

Hanssen, K. T., Beiske, A. G., Landrø, N. I., Hofoss, D., Hessen, E. (2016). Cognitive Rehabilitation in Multiple Sclerosis: A Randomized Controlled Trial. ActaNeurol Scand. 133 (1):30-40.

Hardy, D. J., & Vance, D. E. (2009). The neuropsychology of HIV/AIDS in older adults. Neuropsychology Review, 19(2), 263-272.

Hatzenbuehler, M. L., O’Cleirigh, C., Mayer, K. H., Mimiaga, M. J., & Safren, S. A. (2011). Prospective associations between HIV related stigma, transmission risk behaviors, and adverse mental health outcomes in men who have sex with men. Annals of Behavioral Medicine, 42(2), 227–234.

Heaton, R. K., Franklin, D. R., Ellis, R. J., McCutchan, J. A., Letendre, S. L., Leblanc, S. y., Grant, I. (2011). HIV-associated neurocognitive disorders before and during the era of combination antiretroviral therapy: Differences in rates, nature, and predictors. Journal of Neurovirology, 17(1), 3–16.

Levenson, R. W. (2009). The intrapersonal functions of emotion. Journal of Cognitive and Emotion. 13 (5): 481-504.

Lewis, M. D., & Stieben, J. (2004). Emotion regulation in the brain: Conceptual issues and directions for developmental research. Child Development, 75(2), 371-376.

Linehan, M. (2014). DBT Skills Training Manual. Guilford Publications.

Livelli A, Orofino GC, Calcagno A, Farenga M, Penoncelli D, Guastavigna M, Carosella S, Caramello P, Pia L. (2015). Evaluation of a Cognitive Rehabilitation Protocol in HIV Patients with Associated Neurocognitive Disorders: Efficacy and Stability over Time. Behav Neurosci; 16(9): 306.

Magidson, J.  F., Skeer, M. R., Mayer, K. H., & Safren, S. A. (2015). Prevalence of psychiatric and substance abuse symptomatology among HIV-infected gay and bisexual men in HIV primary care. Psychosomatics, 56(5), 470-478.

Matsui, M., Sumiyoshi, T., Arai, H., Higuchi, Y., & Kurachi, M. (2008). Cognitive functioning related to quality of life in schizophrenia. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 32(1), 280-287.

Mayer, J. D., & Salovey, P. (2007). Emotional intelligence meets traditional standards for an intelligence. Intelligence, 27(4), 267-298.

McIntosh, S. (2015). Integral consciousness and the future of evolution. Paragon House.

McKay D. (2003). Neuropsychology of obsessive-Compulsive disorder compulsive disorder: areview and treatment implication. Clin Psychol Rev; 23(1): 95 - 117.

Miners, A., Phillips, A., Kreif, N., Rodger, A., Speakman, A., Fisher, M., ... & Lampe, F. C. (2014). Health-related quality-of-life of people with HIV in the era of combination antiretroviral treatment: a cross-sectional comparison with the general population. The lancet HIV, 1(1), 32-40.

Neumann, A., Barker, E., Koot, H., & Maugham, B, (2010). Affect dysregulation and adolescent psychopathology in the family context. Journal of Abnormal Psychology, 119, 534-545.

O’Brien, K. K., Ibáñez-Carrasco, F., Solomon, P., Harding, R., Cattaneo, J., Chegwidden, W., et al. (2014). Advancing research and practice in HIV andrehabilitation: a framework of research priorities in HIV, disability and rehabilitation. BMC Infect. Dis. 14:724.

O’Connell, K. A., & Skevington, S. M. (2012). An international quality of life instrument to assess wellbeing in adults who are HIV-positive: A short form of the WHOQOL-HIV (31 items). AIDS and Behavior, 16(2), 452-460.

Obiabo, Y. O., Ogunrin, O. A., & Ogun, A. S. (2012). Effects of highly active antiretroviral therapy on cognitive functions in severely immune-compromised HIV-seropositive patients. Journal of the neurological sciences, 313(1-2), 115-122.

Odili, V. U., Ikhurionan, I. B., Usifoh, S. F. and Oparah, A. C. (2011). Determinants of Quality of Life in HIV/AIDS patients. West African Journal of Pharmacy. 22(1), 42- 48.

Osowiecki, D. M., Cohen, R. A., Morrow, K. M, Paul, R. H., Carpenter, C. C., Flanigan, T., & Boland, R. J. (2000). Neurocognitive and psychological contributions to quality of life in HIV-1- infected women. Aids, 14(10), 1327-1332.

Overton, E. T., Azad, T. D., Parker, N., Shaw, D. D., Frain, J., Spitz, T., ... & Ances, B. M. (2013). The Alzheimer’s disease-8 and Montreal Cognitive Assessment as screening tools for neurocognitive impairment in HIV-infected persons. Journal of neurovirology, 19(1), 109-116.

Parsons, T. D., Braaten, A. J., Hall, C. D., & Robertson, K. R. (2006). Better quality of life with neuropsychological improvement on HAART. Health and Quality of Life Outcomes, 4(1), 11.

Perepletchikova, F., Axelrod, S. R., Kaufman, J., Rounsaville, B. J., Douglas-Palumberi, H., Miller, A, L. (2011). Adapting Dialectical Behaviour Therapy for Children: Towards a New Research Agenda for Paediatric Suicidal and Non-Suicidal Self-Injurious Behaviours. Child Adolesc Ment Health. 16(2), 116–121.

Rosario, R., Pedro, M. Paz-Alonso (2013). Executive Function and Emotional Development. Centre of Excellence for Early Childhood Development and Strategic Knowledge Cluster on Early Child Development; 1-7.Available at: http://www. child-encyclopedia.com/ documents/Rueda-Paz- AlonsoANGxp1.pdf. Accessed [insert date].

Rusch, M., Nixon, S., Schilder, A., Braitstein, P., Chan, K., & Hogg, R. S. (2004). Impairments, activity limitations and participation restrictions: prevalence and associations among persons living with HIV/AIDS in British Columbia. Health and quality of life outcomes, 2(1), 46.

Sacktor, N. C., Wong, M., Nakasujja, N., Skolasky, R. L., Selnes, O. A., Musisi, S., ... & Katabira, E. (2005). The International HIV Dementia Scale: a new rapid screening test for HIV dementia. Aids, 19(13), 1367-1374.

Saea, I. (2012). Automatic emotion regulation by executive function. Doctorate thesis, to Graduate school of environmental studies, Nagoya University.

Salık, Y., Ozalevli, S., & Cımrın, A. H. (2007). Cognitive function and its effects on the quality of life status in the patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Archives of gerontology and geriatrics, 45(3), 273-280.

Sashika, H., Takada, K., & Kikuchi, N. (2017). Rehabilitation needs and participation restriction in patients with cognitive disorder in the chronic phase of traumatic brain injury. Medicine, 96(4).

Schnell, K., & Herpertz, S. C. (2007). Effects of dialectic-behavioral-therapy on the neural correlates of affective hyperarousal in borderline personality disorder. Journal of Psychiatric Research, 41(10), 837-847.

Schonnesson, L. N., Diamond, P. M., Ross, M. W., Williams, M., & Bratt, G. (2006). Baseline predictors of three types of antiretroviral therapy (ART) adherence: A 2-year follow-up. Erratum. AIDS Care, 18(4), 406–414.

Simioni, S., Cavassini, M., Annoni, J. M., Rimbault Abraham, A., Bourquin, I., Schiffer, V., et al. (2010). Cognitive dysfunction in HIV patients despite longstanding suppression of viremia. AIDS 24(9): 1243–1250.

Simonds, J., Kieras, J. E., Rueda, M. R., & Rothbart, M. K. (2007). Effortful control, executive attention, and emotional regulation in 7–10-year-old children. Cognitive Development, 22(4), 474-488.

Smyth, L., Arigo, P. C. (2009). Trait emotional intelligence, conflict communication patterns, and relationship satisfaction. Personality and individual differences, 44(6), 1314-1325.

Tottenham, N., Herii, A., Voss, H. U., Glover, G. H., & Casey, B. J. (2011). Biological substrates of emotional reactivity and regulation in adolescence during an emotional go - nogo task. Biological psychiatry, 63(10), 927-934.

Tozzi, V., Balestra, P., Galgani, S., Murri, R., Bellagamba, R., Narciso, P., ... & Sampaolesi, A. (2003). Neurocognitive performance and quality of life in patients with HIV infection. AIDS research and human retroviruses, 19(8), 643-652.

Vallat, C., Azouvi, P., Hardisson, H., Meffert, R., Tessier, C., & Pradat-Diehl, P. (2005). Rehabilitation of verbal working memory after left hemisphere stroke. Brain Injury, 19(13), 1157-1164.

Vance, D. E., Fazeli, P. L., Ross, L. A., Wadley, V. G., & Ball, K. K. (2012). Speed of processing training with middle-age and older adults with HIV: A pilot study. Journal of the Association of Nurses in AIDS Care, 23(6), 500-510.

Vidrine, D. J., Amick, B. C., Gritz, E. R., & Arduino, R. C. (2005). Assessing a conceptual framework of health-related quality of life in a HIV/AIDS population. Quality of life research, 14(4), 923-933.

Wasserman LH, Zambo D. (2013). Early Childhood and Neuroscience – Links to Development and Learning. New York: Springer.

Zelazo, P. D., & Cunningham, W. A. (2007). Executive Function: Mechanisms Underlying Emotion Regulation.