مقایسه اثربخشی مداخله شناختی مبتنی بر مدل فرانظری و فراشناخت درمانی بر میزان درد و درآمیختگی افکار در بیماران مبتلا به درد مزمن

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه روانشناسی، دانشجوی دکترای روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران .

2 استاد روانشناسی دانشگاه پیام نور.

3 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

چکیده

مقدمه: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی مداخله شناختی مبتنی بر مدل فرانظری و فراشناخت درمانی بر میزان درد و درآمیختگی افکار در بیماران مبتلا به درد مزمن بود که به مراکز درمانی شهر بوکان مراجعه کردند و تشخیص درد مزمن در مورد آنان داده شد. روش: در این پژوهش روش نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون- پس آزمون با گروه کنترل به کار گرفته شد. 105 بیمار واجد ملاک­های ورود با روش نمونه­گیری در دسترس از بین بیماران زن مبتلا انتخاب و به طور تصادفی در گروه­های آزمایش (مداخله فرانظری و فراشناخت درمانی) و گروه کنترل جایگزین شدند. در این پژوهش  برای تجزیه و تحلیل داده­ها از آزمون آماری مانکوا استفاده شد. یافته ­ها: نتایج به روشنی بیانگر اثربخشی هر دو مدل درمانی بر کاهش درد و درآمیختگی افکار مبتلایان به درد مزمن است. نتیجه­ گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که فراشناخت درمانی  با تمرکز و چالش بر باورهای فراشناختی و مدل فرانظری  با تمرکز بر چگونگی درمان منطبق با مراحل تغییر می­تواند برای ایجاد تغییر مثبت و مناسب در مبتلایان به درد مزمن، مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Compare the effectiveness of cognitive therapy Based on meta-theoretical models and meta-cognitive therapy on amount pain and Thoughts FusionIn on patients suffering from chronic pain

نویسندگان [English]

  • Ali Mostafaie 1
  • Hosein Zare 2
  • Ahmad Alipour 2
  • Vali Allah Farzad 3
1 Lecturer, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 Professor In Psychology, Payame Noor University.
3 Associate Professor, Department of Psychology, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Objective: The aim of this study was to Compare the effectiveness of cognitive therapy Based on meta-theoretical models and meta-cognitive therapy on amount pain and Thoughts Fusion in patients suffering from chronic pain in broken who were referred to medical centers in broken and diagnosis of chronic pain. Method: In this semi-experimental study with pretest-posttest control group design was used.105 people who were given a diagnosis of about them, were assigned to two experimental and control groups.this study was used to analyze the data from the test MANCOVA. Results: Results showed that meta-cognitive therapy and cognitive therapy Based on meta-theoretical models in reducing amount pain and Thoughts Fusion In patients suffering from chronic pain were significantly effective.Conclusion: The results revealed that meta-cognitive therapy focuses on the challenge and cognitive therapy Based on meta-theoretical models focuses on the change process to create positive change and appropriate in patients with chronic pain used.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive Therapy Based Transtheoretical model
  • metacognition therapy
  • Pain
  • Thoughts Fusion
  • patients suffering from chronic pain

انجمن روانپزشکی آمریکا (1994/1378). راهنمای تشخیصی و آماری اختلال­های روانی. مترجم: محمد نیکخو ؛ هامایاک آوادیس و سیامک نقشبندی،. تهران: انتشارات سخن.

پروچاسکا و جیمز، نورکراس و جان، (2003/1390)، نظریه­های روان­درمانی. ترجمه یحیی سید محمدی. تهران: انتشارات رشد.

جعفری، م؛ شهیدی، ش و عابدینی، ع. (1388). مقایسه اثربخشی درمان­های فرانظری و شناختی-رفتاری بر بهبود خودکارآمدی پرهیز در نوجوانان پسر وابسته به مواد. تحقیقات علوم رفتاری/دوره 7. شماره 1 صص11-1.

خوش ­لهجه­ صدق، ا، (1396). تأثیر درمان فراشناختی در کاهش علایم افسردگی و اضطراب در بیماران زن مبتلا به یبوست. فصلنامه روانشناسی سلامت. سال ششم. شماره 1(پیاپی21) صفحات 128-116.

زارع، ح و عبدالله زاده، ح(1391). مقیاس­های اندازه­گیری در روانشناسی شناختی. تهران: انتشارات آییژ.

زارع، ح؛ محمدی، ن؛ متقی، پ؛ افشار،ح و پورکاظم، ل، (1393). تأثیر درمان تعدیل­شده شناخت­درمانی مبتنی بر ذهن­آگاهی بر فاجعه­پنداری، پذیرش و شدت درد بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا. فصلنامه روانشناسی سلامت، سال سوم، شماره 4، صفحات 113-93.

سارافینو، ادوارد (2003/1392). روانشناسی سلامت. ترجمه ابهری و همکاران. تهران: انتشارات رشد.

صفاری، م؛ شجاعی زاده،ا؛  غفرانی پور،ک؛  حیدرنیا، ف؛ پاکپور، س و حاجی آقا، م. (1391). نظریه­ها، مدل­ها و روشهای آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، تهران:  انتشارات آثار سبحان.

 فرمانبر، ر ؛ نیکنامی، ش؛ حیدرنیا، ع  و  حاجی‌زاده، ا. (1388). پیشگویی‌کننده‌های رفتار ورزشی دانشجویان بر اساس مدل مراحل تغییر و تئوری خودتعیین کنندگی با استفاده از آنالیز مسیر، مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، دوره 18/شماره 71/ ص؛48-35

Bandura, A.(1993) Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Education pyschology.  28(2): 117-48.

Bartholomew, L.K.K.; Parcel, G.S.S.; Kok, G.; Gottlieb, N.H.H.(2010). Planning Health Promotion Programs; Wiley: San Franscisco, CA, USA.

Dadsetan A JS.(2013) Investigate the role of cognitive emotion in behavior of patients with rheumatoid Retry. Fifth Congress of Psychosomatic.

 Diniz, I.; Duarte, M.; Peres, K.; de Oliveira, E.; Berndt, A.(2015). Active commuting by bicycle: Results of an educational intervention study. J. Phys. Act. Health, 12, 801–807.

Dolan SL, Martin RA, Rohsenow DJ.(2008). Self-efficacy for cocaine abstinence: pretreatment correlates and relationship to outcomes. Addict Behav. 33(5): 675-88

Dworkin RH, Turk DC, Revicki DA, Harding G, Coyne KS, Peire-sandner S, .(2009) Development and initial validation of an expanded and revised version of the short-form McGill pain Questionaire (sf-mpq-2). Pain;144(1-2): 35-42.

Earle S, Lioyd CE, Sidell M, Spurr S.(2007) Theory and research in promoting public health. London: Sage Publications.

Eva van Leer, Edie R. Hapner, Nadine P. Connor. (2008).Transtheoretical model of health behavior change applied to voice therapy. J Voice; Nov; 22(6): 688-98.

Fertman CI, Allensworth DD.(2010). Health Promotion Programs: From Theory to Practice. New York, NY: John Wiley & Sons; p. 63.

Glanz K, Rimer KB, Lewis MF.(2002). Health behavior & health education; theory, research and practice. 3rd edition. San Francisco: Jossey-Bass. P. 93-154.

Garnefski N, Kraaij V.(2003) Relationships between cognitive strategies of adolescents and depressive symptomatology across different types of life events. J Youth Adolesc. 10(32):401-8.

Green J.(2000) The role of theory in evidence-based health promotion practice. Health education research ;15(2):125-9.

Hassani J.(2010) Psychometric properties Cognitive-emotional Regulation Questionnaire. Journal of Clinical Psychology , second year. (3):73-83.

Kremer E, Atkinson JH.(1981).Pain measurement: construct validity of the affective dimension of the McGill Pain Questionnaire with chronic benign pain patients. Pain; 11:93-100.

Litt MD, Kadden RM, Kabela-Cormier E, Petry NM.(2008) Coping skills training and  contingency management treatments for marijuana dependence: Exploring mechanisms of behavior change. Addict ; 103(4): 638-48.

Lobban, F. Haddock, E. Einderman, P. & Wells, A.(2002).The role metacopinitive beliefs in auditory hallucination. Personality and Individual Differences.;32(6): 1351-1363.

McCracken LM, Velleman SC.(2010). Psychological flexibility in adults with chronic pain: a study of acceptance, mindfulness, and values-based action in primary care. Pain. 148:141-7.

McCracken, L.M.(2011). A prospective study of acceptance of pain and patient functioning with chronic pain.Pain, 118, 164–169.

Mecacci, L., Righi, S., & Rocchetti, G.(2006). Cognitive failures and circadian typology. Personality and Individual Differences. 37,107-113.

Molina-García, J.; Castillo, I.; Queralt, A.; Sallis, J.F. (2013).Bicycling to university: Evaluation of a bicycle-sharing program in spain. Health Promote. Inter. 30, 350–358.

Morone NE, Lynch CS, Greco CM, Tindle HA, Weiner DK. (2008),“I felt like a new person.” The effects of mindfulness meditation on older adults with chronic pain: qualitative narrative analysis of diary entries. The Journal of Pain; 9:841-8.

Morrison AP, Wells A. (2003).A comparison of met cognitions in patients with hallucinations, delusions, panic disorder, and non-patient controls.  Behav Res Ther; 41(2): 251-256.

Mundorf, N.; Redding, C.A.; Fu, T.; Paiva, A.; Brick, L.; Prochaska, J.O.(2013). Promoting sustainable transportation across campus communities using the transtheoretical model of change. Commun. Commons , 427–438.

Myers S, Fisher PL, Wells A.(2007) The meta-cognitive model of obsessional-compulsive symptoms: an empirical model. World Congress of Cognitive and Behavior Therapy, Barcelona, Spain.

Pampallona S, Bollini P, Tibaldi G,  Kupelinck B, Munizza C.(2004) Combined pharmacotherapy and psychological treatment for depression: A systematic review. Arch Gen Psychiatry . 61(7): 714-9.

Prochaska JO, Redding CA, Evers KE. (2008).Transtheoretical Model and Stages of change. In: Glanz K, Rimer BK, Viswanath K, Editors. Health Behavior and Health Education: Theory, Research, and Practice. 4th ed. New York, NY: John Wiley & Sons.  p. 98
Prochaska JO, Velicer WF.(1997). The transtheoretical model of health behavior change. American Journalnof Health Promotion; 12(1):38-48.ABSTRACT/FREE Full Text.

-prochaska JO, Redding CA, Evers  KE.(2002) The Transtheoretical  Model  and  Stage  of Change.In:Glanz K , RimerBk , Lewis FM,(Eds).Health  Behavior  and Health Education. Theory, Research, and Practice. San Francisco; Jossey-Bass Publishers; 99-120.

Prochaska, J. A(2000) transtheoretical model for assessing organizational change: A study of family service agencies’ movement to time-limited therapy. Fam. Soc. J. Contemp. Soc. Serv. 81, 76–84.

Scharloo M, Kaptein A, Weinman J, Bergman W, Vermeer B, Rooijmans H. (2000). Patients’ illness perceptions and coping as predictors of functional status in psoriasis: a 1‐year follow‐up. British Journal of Dermatology; 142:899-907.

Schiavo R. (2007). Health Communication: From Theory to Practice. New York: John Wiley & Sons. p. 38.

Sullivan MJL, Thorn B, Haythornthwaite J, Keefe F, Martin M, Bradley L(2001). Theoretical perspectives on the relation between catastrophizing  and pain. Clinical J Pain ; 17: 52–64.

Weinman J, Petrie KJ, Moss-Morris R, Horne R. (1996).The illness perception questionnaire: a new method for assessing the cognitive representation of illness. Psychology  and health. 11:431-45.

Wells A.(2000) Emotional disorders and metacognition: Innovative cognitive therapy. 6th ed .UK: Wiley & Sons.

Wells,A., &  Mathews, G . (1996). Modeling   cognittive in emotional . Behaviour Research  and  Therapy; 34,  81 1 -  888.

Wells A, Gwilliam P, Cartwright-Hatton S. (2001).The thought fusion instrument, unpublished self-report scale.UK: Manchester University; 2001..